W latach 2024-2025 Minister Zdrowia udzielił dotacji celowej z budżetu państwa, którym dysponuje, na realizację zadań z zakresu administracji publicznej samorządom: Naczelnej Izbie Lekarskiej, Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Izbie Aptekarskiej, Krajowej Izbie Ratowników Medycznych. Teraz MZ kontroluje samorządy i zarzuca, że NIL nie współpracuje.
Minister Zdrowia podjął kontrole realizacji przyznanych dotacji (na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej).
Kontrole obejmują w szczególności:
– zgodności realizowanych zadań z umową oraz przepisami powszechnie obowiązującymi;
– legalności, gospodarności, celowości i rzetelności w wykorzystaniu środków publicznych;
– sposobu i rodzaju prowadzenia dokumentacji, określonej w przepisach oraz w umowach;
– terminowości rozliczeń realizacji umów.
Kontrole będą prowadzone do 15 maja 2026 r. i zakończą się opracowaniem sprawozdania z kontroli.
Według relacji Ministerstwa Zdrowia postępowania kontrolne w samorządach: Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Izbie Aptekarskiej, Krajowej Izbie Ratowników Medycznych przebiegają terminowo, sprawnie i prawidłowo. Wyjątek stanowi Naczelna Izba Lekarska. Zdaniem MZ, Samorząd lekarski nie współpracuje, nie udziela odpowiedzi ani nie przekazuje wymaganych dokumentów i wyjaśnień.
Ministerstwo Zdrowia skierowało 10 pism z prośbą o przedłożenie wyjaśnień w sprawach dotyczących zakresu kontroli oraz sporządzenia niezbędnych do kontroli zestawień i kopii z dokumentów oraz 3 ponaglenia.
Kontroli w NIL podlegają cztery umowy na przekazanie środków publicznych w latach 2024-2025, o łącznej wartości 2 296 179,44 zł.
Naczelna Izba Lekarska w ocenie ministerstwa ignoruje pisma kierowane zarówno przez kierownika komórki ds. kontroli (dyrektora Departamentu Nadzoru i Kontroli), jak również kierownika jednostki kontrolującej (Ministra Zdrowia), w których wyczerpująco przedstawiono stanowisko co do prowadzenia czynności kontrolnych w Izbie.
Podpisując umowy na pokrycie kosztów czynności związanych z realizacją zadań, NIL przyjęła na siebie m. in. obowiązek poddania się kontroli realizacji umowy oraz sposobu wykorzystania dotacji celowej, w okresie trwania umowy oraz przez okres pięciu lat od dnia złożenia przez Izbę prawidłowego rozliczenia, albo rozwiązania umowy niezależnie od przyczyny.
Minister Zdrowia pozostaje otwarty na współpracę i merytoryczne uzasadnienie potrzeby wydłużenia kontroli, jednak nieakceptowalne jest przedłużanie czynności kontrolnych na czas nieokreślony, które NIL argumentuje faktem wyborów do organów krajowych samorządu lekarskiego, bez jednoczesnego wskazania konkretnej daty, w której będzie możliwe udzielenie odpowiedzi. Co do wyborów to jest coś na rzeczy, gdyż NIL w notatce prasowej ujawniło, że “Naczelna Izba Lekarska po raz kolejny informuje Ministerstwo Zdrowia, że będzie miała obiektywną możliwość przekazania wymaganych dokumentów, niezwłocznie po zakończeniu czynności związanych z organizacją Krajowego Zjazdu Lekarzy”. Naczelna Izba Lekarska tłumaczy, że “rozpoczęła przekazywanie żądanej dokumentacji oraz od początku postępowania pozostaje w kontakcie z organem kontrolującym, informując o obiektywnych przeszkodach organizacyjnych związanych z równoległą realizacją ustawowych obowiązków samorządu lekarskiego, w szczególności przygotowaniem i obsługą Krajowego Zjazdu Lekarzy. Do tego, za “działania godzące w niezależność samorządu lekarskiego polegające na wszczęciu w Naczelnej Izbie Lekarskiej kontroli w trybie uproszczonym na miesiąc przed terminem Krajowego Zjazdu Lekarzy, który dokona wyborów nowych władz samorządu na kolejną kadencję.” samorząd lekarski domaga się odwołania Katarzyny Kęckiej. “Poważne zastrzeżenia budzi także wszczęcie przez Ministerstwo Zdrowia na miesiąc przed terminem Krajowego Zjazdu Lekarzy, który ma wyłonić władze samorządu lekarskiego na kolejną kadencję, kontroli w Naczelnej Izbie Lekarskiej. Kontrola dotyczy otrzymanej przez Naczelną Izbę Lekarską dotacji na realizację takich zadań jak: przyznawanie prawa wykonywania zawodu, prowadzenie postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy, prowadzenie postępowań w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza lub w przedmiocie niedostatecznego przygotowania do wykonywania zawodu. Sprawozdanie z realizacji tych zadań zostało przekazane Ministerstwu Zdrowia w styczniu 2026 r. i nie budziło zastrzeżeń. Kontrola jest prowadzona w trybie uproszczonym, który zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej stosuje się w przypadkach „uzasadnionych charakterem sprawy lub pilnością przeprowadzenia czynności kontrolnych”. Brak uzasadnienia dla wszczęcia kontroli w trybie uproszczonym oraz negatywna odpowiedź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Pani Katarzyny Kęckiej na wniosek Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej o wstrzymanie czynności kontrolnych do czasu zakończenia procesów wyborczych na Krajowym Zjeździe Lekarzy wzbudza niepokój, że planowane zakończenie kontroli na tydzień przed Krajowym Zjazdem Lekarzy może stanowić działanie ograniczające niezależność procesów wyborczych w samorządzie lekarskim. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2026 r. (znak: NKK1.0913.10.2026.9) Wiceminister Zdrowia Pani Katarzyna Kęcka nie odniosła się merytorycznie do wniosku Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej o zbadanie zasadności wszczęcia kontroli, wskazała jedynie, że wszczęcie kontroli jest uprawnieniem Ministra Zdrowia i Minister korzysta z niego z urzędu. Brak neutralności tego postępowania kontrolnego potwierdza jednoznacznie zamieszczenie w dniu 7 maja 2026 r. na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia komunikatu informującego o wszczęciu kontroli w Naczelnej Izbie Lekarskiej ze wzmianką, że Naczelna Izba Lekarska nie udziela odpowiedzi i nie przekazuje wymaganych dokumentów czy wyjaśnień, co nie jest prawdą.” – argumentuje NIL.
Przeczytaj także: NFZ zachęca do zgłaszania przypadków przesunięć terminów badań diagnostycznych
Źródło: NIL
