Rada Ministrów 22 września 2026 roku przyjęła kluczowe projekty ustaw: o limitach zarobków i jawności postępowań konkursowych. Obie ustawy wejdą w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Pakiet zmian obejmuje rozwiązania ustawowe, jak i rozporządzenia dotyczące organizacji pracy, monitorowania kolejek, zarządzania kadrami czy rozwoju narzędzi cyfrowych.
Przejrzyste zasady wynagradzania i zatrudniania personelu medycznego
Jednym z najważniejszych elementów pakietu jest projekt ustawy wprowadzający nowe zasady zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego. Przyjęte przez Radę Ministrów rozwiązania przewidują maksymalną stawkę godzinową na poziomie 1/20 minimalnego wynagrodzenia, co daje dziś 240 zł brutto, limit łącznego czasu pracy odpowiadający maksymalnie dwóm pełnym etatom oraz maksymalne miesięczne wynagrodzenie na poziomie 16-krotności płacy minimalnej. Minimalny wymiar zatrudnienia przy udzielaniu świadczeń szpitalnych oraz ambulatoryjnych w poradniach przyszpitalnych będzie wynosił połowę pełnego wymiaru czasu pracy.
Nowe przepisy zakazują zawierania umów za pośrednictwem spółek i spółdzielni lekarskich oraz zakazują ustalania wynagrodzenia jako procentu wartości wykonanych procedur. Celem zmian jest zwiększenie przejrzystości zasad wynagradzania, poprawa organizacji pracy oraz większa stabilność kadrowa podmiotów leczniczych.
Projektowana ustawa przewiduje przepisy przejściowe umożliwiające dostosowanie umów obowiązujących w dniu wejścia w życie przepisów. Termin ten jednak będzie nie dłuższy niż 6 miesięcy. Do nowo zawieranych umów nowe przepisy będą stosowane od razu po wejściu w życie ustawy.
Nowe przepisy zobowiążą placówki do publikowania informacji o złożonych ofertach, proponowanych warunkach finansowych oraz wynikach konkursów.
Dane będą dostępne zarówno na stronach podmiotów leczniczych, jak i w centralnej aplikacji. Informacje będą publikowane również w sytuacji, gdy wyłoniono oferenta, ale ostatecznie nie doszło do zawarcia umowy.
Większą transparentnością zostaną objęte także umowy zawierane przez podmioty niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w tym ich warunki finansowe.
Placówki zostały zobowiązane do przekazywania do Narodowego Funduszu Zdrowia, do 20. dnia każdego miesiąca, informacji o rzeczywistej obecności personelu medycznego, w tym dokładnych godzinach udzielania świadczeń. Rozwiązanie pozwoli lepiej monitorować wykorzystanie zasobów kadrowych, weryfikować realizację umów oraz zwiększyć nadzór nad wydatkowaniem środków publicznych. Rozporządzenie wejdzie w życie 1 listopada 2026 r.
– Projekt ustawy ma wejść w życie odpowiedzialnie, ale szybko. Termin wejścia w życie to miesiąc od publikacji. Dajemy sześć miesięcy na dostosowanie się podmiotów leczniczych w przypadku umów, które zostały już zawarte i nadal obowiązują. Wszystkie nowo zawierane umowy, po upływie miesiąca od publikacji ustawy, będą musiały być zawierane zgodnie z jej przepisami. Ponadto zakazujemy praktyk stosowanych dotychczas w niektórych szpitalach, polegających na świadczeniu usług w ramach spółek czy fundacji, czyli tych przypadków, które szeroko wybrzmiewały w przekazach medialnych. W związku z tym takie możliwości świadczenia usług medycznych w podmiotach leczniczych nie będą już dopuszczalne – dodała minister zdrowia.
Do wprowadzanej reformy zdrowia, tuż przed rozpoczęciem Rady Ministrów, odniósł się także Premier RP Donald Tusk: To jest proces skomplikowany, ale czujemy się odpowiedzialni nie tylko za szybkie i sprawne przeprowadzenie tej ustawy, ale chcemy też uniknąć jakichkolwiek perturbacji czy bałaganu w szpitalach. Dlatego wydaje się, że to bardzo wymagający, ale i bardzo rozsądny oraz odpowiedzialny termin. Dzisiaj mamy gotowe te projekty, będziemy bardzo pilnie pracowali w Sejmie i w Senacie. Liczymy na szybki podpis Prezydenta i miesiąc później ustawa będzie już działała.
Ortopeda w Grójcu – 3 miliony 200 tysięcy za rok. Rekordowy szpital wydawał na wypłaty 115% ze swoich środków budżetowych. Rekordzista, lekarz z Braniewa, wg danych NFZ-u, pracował 72 godziny na dobę. Dlatego podjęliśmy decyzję, żeby ograniczyć kominy płacowe, które nie będą dotkliwe dla pracujących publicznie- przypomniał szef rządu.
Lekarz pracujący w publicznej ochronie zdrowia będzie mógł pracować maksymalnie na dwóch etatach. Łączne wynagrodzenie z tego tytułu nie przekroczy około 900 tys. zł rocznie, czyli ponad 70 tys. zł miesięcznie. To wciąż jedna z najwyższych stawek w Europie.
Najważniejsze rozwiązania
- Wprowadzone zostają maksymalne stawki godzinowe i miesięczne wynagrodzenia za świadczenia finansowane przez NFZ.
- Zostaje ustalona maksymalna stawka godzinowa w wysokości 1/20 minimalnego wynagrodzenia, co daje dziś kwotę 240 zł.
- Łączne wynagrodzenie miesięczne nie będzie mogło przekroczyć 8-krotności minimalnego wynagrodzenia w przypadku jednego etatu i 16-krotności minimalnego wynagrodzenia w przypadku dwóch etatów.
- Maksymalny łączny wymiar czasu pracy u wszystkich świadczeniodawców nie będzie mógł przekraczać dwóch pełnych etatów.
- Praca u kolejnego świadczeniodawcy będzie wymagała zgody dotychczasowych pracodawców.
- Lekarze, pielęgniarki, położne, fizjoterapeuci i ratownicy medyczni udzielający świadczeń w leczeniu szpitalnym i ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w poradniach przyszpitalnych co do zasady będą musieli być zatrudnieni u świadczeniodawcy co najmniej na pół etatu. Praca u kolejnego świadczeniodawcy w tym samym zakresie również będzie wymagała co najmniej połowy etatu.
- Ograniczona zostaje możliwość zawierania umów za pośrednictwem spółek czy spółdzielni lekarskich.
- Wprowadzony zostaje zakaz uzależniania wynagrodzenia pracownika medycznego od wysokości kontraktu placówki z NFZ.
- Za naruszenie zasad kierownikowi podmiotu leczniczego będzie grozić grzywna do 30 tys. zł.
- Wzmocnienie kontroli NFZ:
- NFZ będzie mógł pozyskiwać więcej informacji, także od podmiotów komercyjnych, aby lepiej weryfikować dostępność personelu medycznego w publicznym systemie ochrony zdrowia.
- Prezes NFZ będzie mógł inicjować kontrole w związku z podejrzeniem nierównego traktowania pacjentów, a kompetencje do prowadzenia czynności sprawdzających zostaną skupione u Prezesa NFZ.
- NFZ będzie mógł elastyczniej pozyskiwać specjalistów, w tym osoby z wykształceniem medycznym, do zespołów kontrolnych.
- Planowane jest też zwiększenie zatrudnienia w NFZ o około 400 osób, przede wszystkim w Departamencie Kontroli.
- Większe kompetencje AOTMiT i kontrola kosztów:
- Prezes AOTMiT, za zgodą Ministra Zdrowia, będzie mógł zlecić prace nad wyceną lub zmianą wyceny świadczenia także wtedy, gdy nie zostało ono ujęte w planie taryfikacji.
- AOTMiT będzie analizować koszty osobowe świadczeniodawców i monitorować przestrzeganie limitów wynagrodzeń.
- Dane będą analizowane co najmniej dwa razy w roku i obejmą około miliona osób zatrudnionych u 17,6 tys. świadczeniodawców.
- Podmioty lecznicze, niezależnie od formy prawnej podmiotu leczniczego, będą zobowiązane do publikowania ogłoszeń o konkursach na udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz informacji o ich wynikach.
- Publikowane będą także informacje o warunkach finansowych ofert – kwocie należności albo rodzaju i sposobie jej kalkulacji, a w przypadku stawki ryczałtowej – jej wysokości.
- Informacje będą udostępniane zarówno na stronach internetowych podmiotów leczniczych, jak i na Elektronicznej Platformie Gromadzenia, Analizy i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych.
- Publikowane będą także informacje o sytuacjach, w których w konkursie wyłoniono wykonawcę, ale ostatecznie nie zawarto z nim umowy.
Przeczytaj także: Samorząd lekarski: Zamiast leczyć system, rząd odetnie pacjentów od lekarzy
Źródło: MZ
