Czy w postępowaniu w sprawie zamówienia publicznego, zamawiający może jako kryterium oceny ofert wskazać doświadczenie wykonawcy w zakresie ilości wykonanych, podobnych do przedmiotu zamówienia usług?
Zamawiający opisuje kryteria oceny ofert w sposób jednoznaczny i zrozumiały.
Kryteria oceny ofert i ich opis nie mogą pozostawiać zamawiającemu nieograniczonej swobody wyboru najkorzystniejszej oferty. Powinny także umożliwiać zamawiającemu weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach.
Kryteria oceny ofert muszą być związane z przedmiotem zamówienia. Kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej.
Nie można więc stosować kryteriów oceny ofert niezwiązanych z przedmiotem zamówienia. Związek ten nie musi być jednak bezpośredni. Może dotyczyć fazy realizacji zamówienia, a nawet sposobu funkcjonowania przedmiotu zamówienia już po jego wykonaniu, tj. w fazie produkcji, w fazie realizacji i fazie użytkowania. Zamawiający musi wybrać „ofertę najkorzystniejszą”, a nie „najkorzystniejszego wykonawcę”.
Z pzp wynika, że “Związek kryteriów oceny ofert z przedmiotem zamówienia istnieje wówczas, gdy kryteria te dotyczą robót budowlanych, dostaw lub usług, będących przedmiotem zamówienia w dowolnych aspektach oraz w odniesieniu do dowolnych etapów ich cyklu życia, w tym do elementów składających się na proces produkcji, dostarczania lub wprowadzania na rynek, nawet jeżeli elementy te nie są istotną cechą przedmiotu zamówienia.”
Ocenie nie podlegają cechy wykonawcy, Przymioty wykonawcy mogą być oceniane w ramach warunków udziału w postępowaniu i badania zaistnienia przesłanek wykluczenia wykonawcy. „Należy zauważyć, że kryterium dotyczące organizacji, kwalifikacji zawodowych i doświadczenia osób wyznaczonych do realizacji zamówienia (dopuszczone jeżeli mają one znaczący wpływ na jakość wykonania zamówienia), nie stanowi kryterium o charakterze podmiotowym. Pomimo takiego pozornego charakteru odnosi się ono wprost do jakości przedmiotu zamówienia.” -wynika z komentarza Gawrońskiej-Baran, Andrzela i in., Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany.
Kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć kryteriów o charakterze podmiotowym. Zawarte w art. 241 ust. 3 p.z.p. wyliczenie niedopuszczalnych kryteriów ocen: wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej, ma jedynie charakter przykładowy. Oznacza to, że poza wymienionymi przykładami, przy wyborze najkorzystniejszej oferty nie mogą być brane pod uwagę także inne kryteria odnoszące się do właściwości wykonawcy. Niedopuszczalne jest stosowanie kryteriów takich jak doświadczenie wykonawcy. Ma ono charakter podmiotowy.
„Biorąc pod uwagę konstrukcję tego przepisu uznać należy, iż wyliczone w nim kryteria odnoszące się do właściwości wykonawcy mają charakter przykładowy. Do kategorii kryteriów tzw. podmiotowych należy zaliczyć również doświadczenie wykonawcy, gdyż dotyczy właściwości podmiotu, a nie cech przedmiotowych zamówienia, które wykonawca ma zrealizować” (wyrok z 5.07.2021 r., KIO 1669/21, LEX nr 3260793).
Zamawiający nie może określić jako kryterium oceny ofert “liczby realizacji inwestycji o wskazanych wartościach” bowiem dotyczy to właściwości technicznej wykonawcy i jest sprzeczne z art. 241 ust. 3 p.z.p.
Doświadczenie wykonawcy udowadniają za pomocą przedmiotowych środków dowodowych. Służą one potwierdzeniu zgodności oferowanych dostaw, usług lub robót budowlanych z wymaganiami, cechami lub kryteriami określonymi w opisie przedmiotu zamówienia lub opisie kryteriów oceny ofert, lub wymaganiami związanymi z realizacją zamówienia. Oznacza to, że katalog przedmiotowych środków dowodowych jest katalogiem otwartym. Mogą to być oznakowania (etykiety), certyfikaty, dokumenty bądź też inne środki. Wymagane przez zamawiającego przedmiotowe środki dowodowe powinny zostać wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia.
„Zamawiający w rozdziale SIWZ "kryteria oceny ofert i ich znaczenie" zapisał, iż przyzna dodatkowe punkty za posiadanie certyfikatu zarządzania jakością według norm rodziny ISO. Powyższe zapisy pozostają w sprzeczności z art. 91 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych, stosownie do którego kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy.” UZP/ZO/0-1969/05 - Wyrok Zespołu Arbitrów przy Urzędzie Zamówień Publicznych LEX nr 174752 - wyrok z dnia 4 sierpnia 2005 r.
Zastosowanie, jako kryterium pozacenowego, posiadania przez wykonawcę odpowiednich certyfikatów należy ocenić negatywnie. Według KIO “Odwołujący wskazywał, że certyfikat ISO 9001 odnosi się do systemu zarządzania jakością przedsiębiorstwa, nie odnosi się do jakości usługi. Należy jednak zauważyć, że sposób zorganizowania przedsiębiorstwa, jego wydajność, może wpływać na lepszą jakość świadczenia usług przez to przedsiębiorstwo. Zatem kryterium opisane przez zamawiającego nie dotyczy właściwości wykonawcy, ale odnosi się do realizacji przedmiotu zamówienia”. Taki sposób myślenia prowadzi do wniosku, iż każdy certyfikat będzie miał wpływ na podwyższanie jakości świadczonych usług. Wówczas należałoby uznać, że wszystkie certyfikaty odzwierciedlające jakość świadczonych usług mogłyby być oceniane w ramach kryteriów oceny ofert. Taka teza nie jest jednak do przyjęcia. Tego rodzaju dokumenty zawsze odnoszą się do właściwości wykonawcy, a nie właściwości oferowanych świadczeń.
Patronat merytoryczny: KMITA Kancelaria
Przeczytaj także: Zatrudnienie bezrobotnych/ na umowę o pracę jako kryterium oceny ofert
Źródło: pzp
komentarz Gawrońskiej-Baran i in., Prawo zamówień publicznych. Komentarz aktualizowany
