18 maja 2025 r. odbędą się wybory na urząd Prezydenta RP. Pobyt na oddziale psychiatrycznym, zwłaszcza w jego części zamkniętej lub szczególnie monitorowanej może utrudniać udział w wyborach. Trudności w skorzystaniu przez pacjentów oddziałów psychiatrycznych z prawa do oddania głosu może powodować choćby zatrzymanie dowodu osobistego pacjenta w depozycie.
Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk spytał konsultantów wojewódzkich w dziedzinie psychiatrii, jak oddziały psychiatryczne przygotowują się do głosowania w wyborach Prezydenta RP.
“Grupą wymagającą szczególnej uważności są osoby, których stan zdrowia uzasadnia wprowadzenie farmakoterapii lub intensywnego monitoringu, m.in. w związku z doświadczaniem stanów psychotycznych, które mogą stwarzać określone ryzyka. Pacjenci z tej grupy nie są osobami ubezwłasnowolnionymi, mogą wykonywać czynne prawo wyborcze i brać udział w wyborach. Jednocześnie u personelu medycznego może pojawić się obawa co do możliwości zgody na swobodne wyjście pacjenta do lokalu wyborczego znajdującego się poza oddziałem, np. w innym budynku (nawet na terenie tego samego szpitala).” – zwraca uwagę biuro RPO.
Spośród 33 odpowiedzi, które spłynęły do RPO od konsultantów wojewódzkich jak i bezpośrednio od dyrekcji placówek leczniczych, wysuwają się następujące działania:
- współpraca przedstawicieli placówek leczniczych i koordynacja działań z przedstawicielami władz i organami wyborczymi, aby zapewnić sprawy proces organizacji głosowania na terenie szpitali, transport kart wyborczych, ustalenie godzin dogodnych dla pacjentów;
- zapewnienie na terenie placówek dostępności lokali wyborczych dla osób z niepełnosprawnościami;
- pacjenci przebywający w szpitalu są informowani przez personel o możliwości wzięcia udziału w wyborach. Organizowane są zebrania społeczności oddziałów psychiatrycznych, na których pacjenci otrzymują informacje o randze wydarzenia, miejscu, w którym będzie znajdował się lokal wyborczy i sposobie dotarcia do niego w dniu wyborów;
- dowody osobiste, które pacjenci przekazują do szpitalnego depozytu są im w dniu wyborów udostępniane, a w przypadku, gdy ich dowody znajdują się poza szpitalem pacjentom i ich rodzinom przypomina się o konieczności ich dowiezienia na dzień głosowania;
- deponowanie dowodów osobistych na oddziałach szpitalnych, w których aktualnie pozostają pacjenci;
- w dniu głosowania pacjenci udają się do lokalu wyborczego pod opieką oddelegowanego w tym celu personelu szpitalnego, który udziela im wymaganej pomocy;
- pacjentom, którzy nie mają możliwości dotarcia do lokalu wyborczego umożliwia się oddanie głosu bez konieczności opuszczania oddziału szpitalnego z wykorzystaniem tzw. urny pomocniczej (mobilnej) w obecności członków komisji wyborczej;
- w zależności od potrzeb, przeprowadzane są indywidualne oceny stanu zdrowia uwzględniające zarówno możliwość wykonania prawa wyborczego, jak i konieczność zapewnienia odpowiedniego nadzoru medycznego.
Przeczytaj także: Udzielanie telefonicznej informacji o stanie zdrowia- o co pytać?
Źródło: BRPO
