Czy można potrącić z wynagrodzenia za pracę karę pieniężną przed wręczeniem pracownikowi pisma o ukaraniu, jeżeli po wysłuchaniu pracownik jest nieobecny w pracy?
"Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu lub spożywanie alkoholu lub zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy - pracodawca może również stosować karę pieniężną."
Zastosowanie kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu. Jednakże, z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla pracownika (art. 110 i 112 § 1) znaczenie ma chwila zawiadomienia go o tym na piśmie. Z art. 110 k.p. wynika, że pracownika zawiadamia się o zastosowanej karze, a więc zawiadomienie jest późniejsze od wymierzenia kary. Zgodnie z przepisami, kara jednakże nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Dniem nałożenia kary to dzień, w którym pracownik został zawiadomiony o ukaraniu, a nie dzień, w którym pracodawca podjął decyzję o ukaraniu.
Jeśli istnieje różnica w czasie między datą podpisania pisma stosującego karę a zawiadomieniem o niej pracownika będzie mógł on wykazać, że przekroczono termin określony w art. 109 § 1 k.p.
Co ważne, nieobecność pracownika w pracy nie wpływa na wstrzymanie rozpoczęcia ani na zawieszenie rozpoczętego już biegu terminu, o którym mowa w art. 109 § 1 k.p., pod warunkiem, że pracownik został wysłuchany. Terminy, w których może nastąpić ukaranie pracownika mają charakter terminów zawitych, co oznacza, że upływ jednego z nich powoduje wygaśnięcie uprawnienia pracodawcy. W sytuacji, gdy po wysłuchaniu pracownika, pracownik jest nieobecny w pracy, np. z powodu zwolnienia lekarskiego, najlepszym rozwiązaniem jest, aby pracodawca niezwłocznie po podjęciu decyzji o nałożeniu kary przesłał pracownikowi zawiadomienie na wskazany w aktach osobowych adres domowy. Pracownik powinien mieć możliwość zapoznania się z zawiadomieniem.
Potrącenie z wynagrodzenia pracownika kary pieniężnej, o której nałożeniu pracownik nie został jeszcze zawiadomiony nie jest prawidłowe. Wystarczy, że pracownik przedłuży zwolnienie, albo pracownik odbierze list po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o przewinieniu i wówczas kara nie będzie nałożona skutecznie. Warto pamiętać, że dokonywanie bezpodstawnych potrąceń stanowi wykroczenie.
Przeczytaj także: Ujawnienie na wniosek pracownika wysokości wynagrodzenia jego współpracowników, stawki wynagrodzeń w ogłoszeniach o pracę. Szykują się zmiany
Źródło: kodeks pracy
wyrok SN z 4.03.1999 r., I PKN 605/98, OSNAPiUS 2000/8, poz. 307
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2000 r., I PKN 716/99
