Pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, z powodu działania siły wyższej.
Kiedy przysługuje zwolnienie
Zwolnienie to przysługuje w sytuacji pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. W okresie tego zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia, obliczanego jak za urlop, a więc bez uwzględnienia premii kwartalnych.
Nie chodzi oczywiście o chorobę pracownika, gdyż na taką okoliczność pracownikowi przysługuje zwolnienie lekarskie. Zwolnienie przysługuje w sytuacji choroby małżonka, krewnego, rodzica dziecka, ojczyma, macochę jeśli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Na ten moment nie dotyczy to partnerów pozostających w związku partnerskim, gdyż Polska takowych nie uznaje.
2 dni czy 16 godzin?
To pracownik decyzje, czy wykorzysta w ciągu roku 2 dni, czy skorzysta z wymiaru godzinowego. Wniosek o udzielenie zwolnienia pracownik może złożyć nawet ustnie i nie musi tego robić przed rozpoczęciem pracy.
Jeśli dobowa norma czasu pracy jest niższa np. ze względu na niepełnosprawność to pracownik ma do wykorzystania 14 godzin lub 2 dni. W podmiotach leczniczych norma czasu pracy wynosi 7h 35 min, więc pracownik szpitala ma do wykorzystania 15 godzin i 10 min.
Zatrudnienie u dwóch pracodawców, a limit zwolnienia
Jeśli pracownik jest zatrudniony jednocześnie u dwóch pracodawców, to limit 16 godzin nie jest limitem, który pracownik może wykorzystać u każdego z nich. Jeśli pracownik jest zatrudniony u jednego pracodawcy na pół etatu, a u drugiego na ¾ to u pierwszego pracodawcy ma on do wykorzystania 2 dni lub 8 godzin, a u drugiego 2 dni lub 12 godzin. W przypadku zmiany pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego, nowy pracodawca pomniejszy limit przysługującego zwolnienia o liczbę godzin zwolnienia wykorzystanego u poprzedniego pracodawcy.
Niepełny wymiar czasu pracy, a siła wyższa
Zmiana wymiaru czasu pracy w trakcie roku również ma znaczenia jeśli chodzi o ustalenie liczby godzin zwolnienia do wykorzystania w danym roku.
Z kolei w przypadku niepełnego wymiaru etatu pracownik ma do wykorzystania proporcjonalną liczbę godzin do wymiaru etatu, albo 2 dni (niezależnie od jego wymiaru czasu pracy pracownika w danym dniu), w zależności co wybierze pracownik.
Kwestie praktyczne
Zwolnienia nie udziela się w wymiarze minutowym, z wyjątkiem pracowników gdzie norma czasu pracy jest niższa niż 8 godzin (np. 7:35 w przypadku pracowników podmiotów leczniczych).
Co ważne, gdyby po wykorzystaniu kilku godzin zwolnienia z powodu siły wyższej pracownik wrócił do pracy, to w celu ustalenia, czy doszło do pracy w godzinach nadliczbowych- należy do czasu faktycznie przepracowanego dodać liczbę godzin zwolnienia z powodu siły wyższej.
Siła wyższa a zwolnienie lekarskie
Jeżeli w danym dniu pracownik skorzystał ze zwolnienia z powodu siły wyżej, to w sytuacji uzyskania na ten czas zwolnienia lekarskiego (opieki), za ten okres korzystania ze zwolnienia nie przysługuje mu zasiłek chorobowy, gdyż zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Partner merytoryczny: KMITA KANCELARIA
Przeczytaj także: Pracownik nie zawsze musi zwracać błędnie wypłaconego wynagrodzenia.
