Autoryzacja, wewnętrzny system zarządzania jakością i bezpieczeństwem oraz akredytacja – to 3 pojęcia, które spędzają sen z powiek kierownictwu Szpitali. Nowa jakość w opiece zdrowotnej obowiązuje od 8 września 2023 roku, a wskaźniki tej jakości monitorował będzie NFZ.
Jakość mierzona będzie w 3 obszarach: klinicznym, konsumenckim i zarządczym i obejmować będzie parametry tj. efekt leczniczy, powtórne hospitalizacji z tej samej przyczyny, śmiertelności po zabiegach, doświadczenia w wykonywaniu określonych świadczeń opieki zdrowotnej, struktury procedur medycznych wykonywanych w przypadkach określonych problemów zdrowotnych, wyniki badań opinii pacjentów o organizacji procesu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, a także efektywność wykorzystania zasobów oraz wdrożenia systemów zarządzania.
Autoryzacja
Autoryzacja jest obowiązkowym warunkiem realizacji przez podmiot wykonujący działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. ZOL, POZ i placówki ambulatoryjne nie muszą mieć autoryzacji. W uproszczeniu są to szpitale w sieci.
Autoryzację może uzyskać podmiot wykonujący działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne, który spełnia następujące warunki:
1) prowadzi wewnętrzny system;
2) realizuje świadczenia opieki zdrowotnej, z zachowaniem warunków ich realizacji dotyczących miejsca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, personelu i wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, określonych w przepisach.
Autoryzację wydaje Prezes NFZ na okres 5 lat, po przeprowadzeniu wizyty autoryzacyjnej. Wnioski o autoryzację mogą być składane od 7 marca 2024 roku, ale utworzenie wewnętrznego systemu ma nastąpić do 30 czerwca 2024 roku, co oznacza, że dopiero wcześniejsze wdrożenie systemu przez Szpital otworzy placówce drogę do złożenia wniosku o autoryzację.
W toku wizyty autoryzacyjnej upoważnieni do przeprowadzenia tej wizyty pracownicy Funduszu mają prawo nie tylko wstępu do miejsca udzielania świadczeń przez szpital, ale również jego podwykonawcy, a także do wglądu w dokumentację i uzyskiwania wyjaśnień. Wyjątek stanowi autoryzacja warunkowa wydawana na 1 rok bez przeprowadzania wizyty autoryzacyjnej w przypadku, gdy zachodzi ryzyko braku zabezpieczenia udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Autoryzacja warunkuje udzielanie świadczeń, więc jej nieudzielenie będzie wymagała przeprowadzenia analizy wewnętrznej w szpitalu, gdyż kolejny wniosek można złożyć dopiero po o upływie 12 miesięcy od dnia doręczenia decyzji administracyjnej o odmowie wydania albo cofnięciu autoryzacji. Spowoduje to szereg problemów w placówce.
Wewnętrzny system
Kluczem do uzyskania autoryzacji jest wewnętrzny system czyli zbiór procedur, metod oraz opisów stanowisk pracy w celu zapobieżenia wystąpieniu zdarzeń niepożądanych. Skuteczność systemu bada się na podstawie wyników badań opinii i doświadczeń pacjentów. Przeprowadzanie tych badań może wymagać utworzenia dodatkowego stanowiska np. pełnomocnika dyrektora ds. jakości. Działania podmiotu leczniczego powinny się skupiać na monitorowaniu i poszukiwaniu przyczyn zdarzeń niepożądanych i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń, zapewnieniu szkoleń dla personelu, przeprowadzania ankiet wśród pacjentów, opracowaniu procedur.
Wewnętrzny system wdrożyć musi każdy podmiot leczniczy dysponujący kontraktem z NFZ, również AOS. Ustawa nie zapewnia jednak żadnego finansowania na utrzymanie tego systemu. Ustawa o jakości nie precyzuje także żadnych narzędzi (poza ankietami dla pacjentów opracowanymi przez Ministerstwo Zdrowia) posiadania i opracowania systemu. Każda placówka medyczna musi wypracować swój własny system. Ustawa zawiera jedynie definicję zdarzenia niepożądanego, ale nie wiadomo jak wdrożyć system monitorowania. Nie ma w tym momencie rozwiązań jakie powinien zawierać wewnętrzny system.
Choć ankiety dla pacjentów funkcjonują już w wielu placówkach, to te przekazywane w ramach systemu będą musiałby być przeprowadzane po wypisie pacjenta z podmiotu leczniczego lub w dniu wypisu ze szpitala, w sposób zapewniający swobodę wyrażenia opinii.
Akredytacja
Czym innym jest z kolei akredytacja udzielana przez Ministra Zdrowia potwierdzająca spełnienie przez Szpital standardów akredytacyjnych. Procedura akredytacyjna trwa dłużej niż autoryzacja, ale tak samo jak w przypadku autoryzacji zespół wizytatorów dokonuje przeglądu akredytacyjnego, przy czym wizytatorzy uprawnieni są także do prowadzenia wywiadów z pacjentami i personelem podmiotu wnioskującego o udzielenie akredytacji. Akredytacja jest dobrowolna. O akredytację wystąpić może każdy podmiot leczniczy od 1 stycznia 2024 roku.
