Zwrot pacjentowi środków poniesionych na transport sanitarny

Czy pacjent, może domagać się refundacji poniesionych kosztów na transport sanitarny, w sytuacji gdy lekarz nie wypisał zlecenia choć pacjentowi taki transport przysługiwał ?

Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych pacjentom na podstawie zlecenia lekarza przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego.

–Transport sanitarny – kiedy i na jakich zasadach możesz z niego skorzystać?Transport sanitarny to niezwykle ważne świadczenie, które pozwala pacjentom bezpiecznie dotrzeć do placówki medycznej lub wrócić do domu po zakończonym leczeniu. Chcę podkreślić, że każda osoba ma prawo wiedzieć, kiedy przysługuje jej bezpłatny transport, a w jakich sytuacjach będzie on częściowo odpłatny lub pełnopłatny. To gwarancja, że pacjent nie pozostaje bez pomocy w organizacji leczenia – mówi Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta

Bezpłatny transport sanitarny przysługuje, jeśli lekarz wystawi zlecenie, abyś:

• podjął natychmiastowe  leczenie w placówce medycznej (np. gdy lekarz podczas wizyty domowej lub w miejscu udzielania świadczeń ambulatoryjnych stwierdzi potrzebę skierowania i transportu do szpitala) – zostaniesz wtedy przewieziony do najbliższej placówki, która wykonuje świadczenia danego rodzaju;
• kontynuował rozpoczęte leczenie (np. transport pacjenta z jednego szpitala do drugiego w celu wykonania badań lub kontynuacji leczenia);|
• dojechał do najbliższego podmiotu, który udziela świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, jeśli masz dysfunkcję narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie ze środków transportu publicznego.

Transport ten odbywa się do najbliższego podmiotu leczniczego. Dotyczy to przypadków, gdy istnieje konieczność podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym, albo wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia. Prawo do transportu sanitarnego przysługuje również w przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia. Finansowany przez NFZ jest także powrót pacjenta do domu. W pozostałych przypadkach przejazd środkami transportu sanitarnego jest płatny lub częściowo płatny.

Transport może być:

• bezpłatny – m.in. gdy lekarz stwierdzi konieczność natychmiastowego przewiezienia pacjenta do innej placówki medycznej w celu kontynuacji leczenia albo gdy pacjent z powodu dysfunkcji narządu ruchu nie może samodzielnie korzystać z transportu publicznego w celu powrotu do domu;
• częściowo odpłatny (40% kosztów pokrywa NFZ) – jeśli pacjent jest zdolny do samodzielnego poruszania się bez stałej pomocy innej osoby, ale przy korzystaniu ze środków transportu publicznego wymaga pomocy innej osoby lub środka transportu publicznego dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych i cierpi na jedną z chorób wymienionych w rozporządzeniach Ministra Zdrowia. Są to m.in. choroby krwi i narządów krwiotwórczych, choroby nowotworowe, psychiczne, układu nerwowego, oddechowego, trawiennego, krążenia, urazy i zatrucia;
• odpłatny – w pozostałych przypadkach.

Transport zapewnia podmiot leczniczy pod którego opieką pacjent się znajduje. Z tym podmiotem należy ustalić możliwość i szczegóły transportu. W razie wątpliwości można skonsultować się z bezpłatną ogólnopolska Telefoniczną Informacją Pacjenta 800 190 590.

W ramach POZ transport sanitarny obejmuje m.in.:

• przewóz pacjenta z miejsca zamieszkania na leczenie stacjonarne lub dzienne,
• przewóz na pierwszorazową wizytę w poradni specjalistycznej lub leczenie stomatologiczne i z powrotem,
• przewóz na zabiegi i procedury medyczne związane z procesem leczenia,
• przewóz do zakładu opieki długoterminowej

Jeśli pacjent przebywa na leczeniu w placówce innej niż POZ, ta placówka jest zobowiązana do organizacji transportu sanitarnego. Poradnia specjalistyczna jest zobowiązana do zapewnienia transportu sanitarnego w przypadku kolejnych wizyt w danej poradni, jeżeli nadal utrzymują się wskazania do korzystania z tych świadczeń. Szpital odpowiada za transport sanitarny w przypadku, gdy:

• pacjent musi zostać przewieziony do innej placówki medycznej (np. szpitala lub na badanie);
• pacjent jest wypisywany do domu po pobycie w szpitalu (również na szpitalnym oddziale ratunkowym), w przypadku dysfunkcji narządu ruchu (gdy pacjent nie może samodzielnie się poruszać).

Transport daleki

Transport sanitarny „daleki” w POZ przysługuje, gdy występuje konieczność przewozu pacjenta na odległość przekraczającą „tam i z powrotem” łącznie 120 km lub leczyłeś się w szpitalu za granicą. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej konsultuje merytorycznie i ustala zasadność realizacji takiego transportu, ale decyzję podejmuje NFZ.

Transport daleki w kraju przysługuje Ci, gdy z przyczyn uzasadnionych medycznie musisz korzystać ze świadczeń konkretnej poradni specjalistycznej lub z wysokospecjalistycznych świadczeń ambulatoryjnej w placówce oddalonej od miejsca zamieszkania o więcej niż 120 km „tam i z powrotem”, a ogólny stan Twojego zdrowia nie pozwala na samodzielne dotarcie do poradni. Transport przysługuje wtedy z Twojego miejsca zamieszkania do najbliższej odpowiedniej placówki i z powrotem.

–Określenie „z powrotem” użyte w przepisach, nie oznacza koniecznie transportu do miejsca zamieszkania pacjenta, ale też do miejsca sprawowania nad nim opieki po leczeniu. Może być to miejsce zamieszkania rodziny, która będzie opiekować się pacjentem. Oznacza to, że szpital miał obowiązek zapewnić transport do miejsca sprawowania opieki nad pacjentką – podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.

Z przepisów wynika, że transport sanitarny jest bezpłatny, pod warunkiem, że lekarz wystawi zlecenie. Gdyby takiego zlecenia nie było, a pacjent na własną rękę zorganizował sobie transport w sytuacji, gdy istniały podstawy do wystawienia zlecenia, to pacjent mógłby domagać się zwrotu poniesionych kosztów od szpitala. Przepisy wprawdzie nie przewidują refundacji kosztów w takiej sytuacji. Jednakże błąd lekarza polegający na niewypisaniu zlecenia na transport spowodowałby szkodę w majątku pacjenta. Ważne jest w takiej sytuacji, czy pacjent jest zatrudniony na umowę o pracę, czy na tzw. kontrakt. W tej ostatniej sytuacji odszkodowanie przysługiwałoby mu z polisy lekarza. Jeśli chodzi o dochodzenie zapłaty od szpitala, to sytuacja jest trudniejsza. Wypłata świadczenia pieniężnego pacjentowi, które nie jest przewidziane w przepisach prawa lub w umowie z NFZ, stanowiłaby wydatkowanie środków bez podstawy prawnej – co mogłoby rodzić odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W takiej sytuacji pacjent musiałby prawdopodobnie wystąpić na drogę sądową z roszczeniem.

Niewypisanie zlecenia w sytuacji gdy pacjentowi przysługiwał transport stanowi ponadto naruszenie praw pacjenta. Pacjentka jednego ze szpitali, która przeszła poważny wypadek, nie dostała zgody na transport sanitarny. Szpital odmówił samotnie żyjącej kobiecie, transportu do miejsca zamieszkania rodziny, która miała się nią zaopiekować po zakończeniu hospitalizacji. Z tego powodu pacjentka musiała pokryć koszty prywatnego transportu sanitarnego. Gdy ta informacja dotarła do Rzecznika Praw Pacjenta, natychmiast zainterweniował i pomógł kobiecie. W takiej sytuacji “Rzecznik Praw Pacjenta zalecił szpitalowi rozmowę z pacjentką, w celu zwrotu poniesionych przez nią kosztów transportu“. Rzecznik Praw Pacjenta zalecił szpitalowi rozmowę z pacjentką, w celu zwrotu poniesionych przez nią kosztów transportu, a także przeszkolenie personelu z tematyki praw przysługujących pacjentom. Polecił również pracownikom szpitala zapoznanie się obowiązującymi przepisami, które dotyczą transportu sanitarnego. Finalnie pacjentka otrzymała należny jej zwrot kosztów.

Przeczytaj także: Zgoda pacjenta na badanie pacjenta testem przez psychologa- czy istnieje obowiązek jej uzyskania nawet gdy sąd zarządzi badanie?

Źródło: RPP

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych