Czy dodatek za wysługę lat należy wypłacać od momentu doręczenia dokumentów potwierdzających staż pracy, czy należy wypłacić wyrównanie od dnia nabycia prawa do niego? Czy można wprowadzić do regulaminu wynagradzania postanowienia, które uzależniają nabycie prawa do nagrody jubileuszowej od momentu złożenia dokumentów potwierdzających ich nabycie?
Pracownikowi samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej przysługuje dodatek za wysługę lat. Przepis ten nie ma odpowiednika w kodeksie pracy. Po 5 latach pracy wynosi on 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek ten wzrasta o 1% za każdy dalszy rok pracy, aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Ustalanie okresów uprawniających do dodatku za wysługę lat regulują przepisy o wynagrodzeniu obowiązujące u danego pracodawcy. Dodatek za wysługę lat może przysługiwać za cały przepracowany staż pracy, a może także przysługiwać za staż pracy przepracowany u danego pracodawcy tzw. wewnątrzzakładowy staż pracy. Wszystko zależy od zapisów przyjętych w Regulaminie Wynagradzania, który uzgadnia się ze związkami zawodowymi.
Do tej pory do stażu pracy liczyły się okresy pracy wykonywane na podstawie umów o pracę, a także okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Od tego roku, do stażu pracy wlicza się okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe, chyba że osoba podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia, albo gdy z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem działalność była zawieszona. Do okresu zatrudnienia wlicza się też okresy wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Więcej przeczytaj tutaj: Wliczanie do stażu pracy okresów prowadzenia działalności gospodarczej- odpowiedzi na najczęstsze dylematy
W przypadku nowej ustawy uprawniającej do wliczania działalności gospodarczej, czy zlecenia do okresów zatrudnienia od którego zależą uprawnienia pracownicze pracownik ma 24 miesiące na udowodnienie stażu pracy. Wówczas pracodawca wlicza udokumentowane okresy do okresu zatrudnienia pracownika, ale wypłaca je zasadniczo od momentu wejścia w życie ustawy, a nie za okresy wsteczne. Takich zasad nie stosuje się jednakże do okresów pracy wykonywanej w ramach umowy o pracę u poprzednich pracodawców. Ustawa nie reguluje sytuacji, gdy pracownik przynosi świadectwa pracy po pewnym czasie- później niż w chwili rozpoczęcia pracy u nowego pracodawcy. Powstaje wtedy pytanie, od kiedy należy wypłacić dodatek za wysługę lat- czy od miesiąca, w którym pracownik przyniósł dokumenty, czy należy wypłacić dodatek w formie wyrównania za okres od dnia zatrudnienia? Taka sytuacja jest bardzo niekomfortowa dla pracodawców. Przede wszystkim należy wskazać, że ustawy nie regulują tej kwestii. Idealnie jest, gdy Regulamin Wynagradzania obowiązujący u pracodawcy określa, że pracownik jest zobowiązany do udokumentowania stażu pracy w określonym terminie od dnia nawiązania stosunku pracy.
Zgodnie z art. 9 § 2 Kodeksu pracy postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych. Postanowienia regulaminu pracy niezgodne z przepisami prawa pracy są z mocy prawa nieważne. "Nagroda jubileuszowa staje się wymagalna niezwłocznie po nabyciu do niej prawa i od tej chwili należą się odsetki, choćby pracownik później wykazał okoliczności stanowiące przesłanki uprawniające do nagrody, a pracodawcy nie można było przypisać winy za opóźnienie. Zatem nie można w regulaminie wynagradzania wprowadzać postanowień, które uzależniają nabycie prawa do nagrody jubileuszowej od momentu złożenia dokumentów potwierdzających prawo do nagrody przez pracownika. Pracodawca nie może w regulaminie wynagradzania wprowadzić postanowienia uzależniającego termin nabycia prawa do dodatku stażowego od momentu złożenia dokumentów potwierdzających wcześniejsze okresy zatrudnienia przez danego pracownika." (por. wyrok SN z dnia 19 sierpnia 1999 r., I PKN 189/99, LEX nr 39609).
"z uwagi na semiimperatywny charakter przepisów prawa pracy nic nie stoi na przeszkodzie, by zasady określone w wewnętrznych aktach SP ZOZ-ów były bardziej korzystne dla ich pracowników" (Komentarz do Ustawy o działalności leczniczej, red. F. Gregorczyk). Nie mniej zasady te nie mogą być bardziej restrykcyjne niż te określone w przepisach prawa pracy. Regulacje te nie mogą być mniej korzystne dla pracowników wszędzie tam, gdzie przepisy prawa, w tym Kodeksu pracy, przewidują minimalne gwarancje (por. wyrok SN z 10.10.2007 r., II PK 38/07 (LEX nr 465077, OSNP 2008, nr 21-22, poz. 313).
Okres przedawnienia w tym wypadku wynosi 3 lata (jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego). Tak więc, pracodawca będzie musiał wypłacić pracownikowi dodatek w formie wyrównania. Maksymalny okres, za który będzie przysługiwał dodatek to okres od dnia nawiązania zatrudnienia, jednakże nie więcej niż 3 lata od momentu dostarczenia dokumentów. Zatem nieudokumentowanie poprzednich zakończonych okresów zatrudnienia przez pracownika nie może pozbawiać go prawa do tego dodatku skoro spełnił przesłanki do nabycia dodatku już w momencie nawiązania zatrudnienia. Wyrównanie wyliczyć należy odrębnie dla każdego miesiąca, uwzględniając obowiązującą w danym miesiącu stawkę procentową dodatku stażowego oraz wysokość wynagrodzenia zasadniczego, które obowiązywały w danym miesiącu (potrącając od niej należne składki ZUS i podatek).
Co ważne, w takim wypadku przysługują pracownikowi także odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie dodatku. Jednakże, celowe późne dostarczenie dokumentów potwierdzających staż pracy np. po kilku latach może uzasadniać zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego. Pracodawca uszczupla swój majątek poprzez wypłatę odsetek nie ze swojej winy, tylko z winy pracownika, który nie dostarczył dokumentów potwierdzających jego staż od razu- w chwili nawiązania stosunku pracy.
Patronat merytoryczny: KMITA Kancelaria
Źródło: kodeks pracy
ustawa o działalności leczniczej
kodeks cywilny
Czy można w regulaminie wynagradzania zapisać, że nabycie prawa do nagrody jubileuszowej uzależnia się od momentu złożenia dokumentów potwierdzających prawo do niej? Czy można w regulaminie wynagradzania zapisać, że nabycie prawa do nagrody jubileuszowej uzależnia się od momentu złożenia dokumentów potwierdzających prawo do niej? Opublikowano LEX: QA 2089681 autor odpowiedzi: Kwiatkowska Monika
Czy pracodawca może w regulaminie wynagradzania uzależnić termin nabycia prawa do dodatku stażowego od momentu złożenia dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia? Czy pracodawca może w regulaminie wynagradzania uzależnić termin nabycia prawa do dodatku stażowego od momentu złożenia dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia? Opublikowano LEX: QA 2355252 autor odpowiedzi: Kwiatkowska Monika
Czy poprawnym będzie naliczenie dodatku stażowego od dnia przedstawienia świadectwa pracy i naliczenia urlopu wypoczynkowego? Czy poprawnym będzie naliczenie dodatku stażowego od dnia przedstawienia świadectwa pracy i naliczenia urlopu wypoczynkowego?
Opublikowano LEX: QA 2328040, autor odpowiedzi: Pietruszyńska Katarzyna
