W przypadku przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontroli opłacanych składek i przekwalifikowania przez ZUS do celów ubezpieczeniowych umów zatrudnionych u pracodawcy osób konieczna jest korekta dokumentów rozliczeniowych oraz korekta zapłaconych składek z tytułu ubezpieczeń zdrowotnych. Czy korekta pociągnie za sobą konieczność dokonania korekt PIT?
Niewyliczanie składek ZUS ani podatku dochodowego od osób fizycznych dla osoby zatrudnionej na kontrakcie, a następnie zgłoszenie pracownika jako zleceniobiorcy w wyniku zmiany interpretacji zawartej umowy, powoduje powstanie pytania, czy listy korygujące za miesiące ubiegłego roku dotyczące tego podatku można rozliczyć z bieżącą datą wypłaty i zaliczyć podatkowo do bieżącego roku, czy należy zaliczyć podatkowo do skorygować poszczególne miesiące ubiegłego roku, płacąc zaległy podatek z odsetkami, a tym samym korygować PIT-4R i PIT-11 za rok ubiegły? Podobna sytuacja zachodzi gdy pracownik zatrudniony na podstawie umowy zlecenia oświadczył pisemnie, że posiada status osoby uczącej się, a następie okazuje się, że w trakcie zatrudnienia utracił on status studenta, o czym nie poinformował pracodawcy.
Korekta składek
Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poza wskazaniem, w jakich przypadkach płatnik składek ma obowiązek dokonać korekty imiennego raportu miesięcznego, nie regulują w sposób szczegółowych zasad jego korygowania. W komentarzach do ustawy wskazane zostało, że: W tym zakresie pewne zasady zostały wypracowane w praktyce przez ZUS.
Na konieczność złożenia odrębnych miesięcznych korekt wskazuje treść przepisu art. 41 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który brzmi: “Płatnik składek jest zobowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe informacje określone w ust. 3-5, jeżeli zachodzi konieczność korekty danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym(…).” Tym samym od wynagrodzenia wypłaconego za okres, w którym pracownik podlegał ubezpieczeniom, zleceniodawca powinien obliczyć, rozliczyć i opłacić składki na ubezpieczenia i powinno to nastąpić w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA, który powinien być złożony za każdy miesiąc, w którym zleceniobiorca podlegał ww. ubezpieczeniom.
Od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, chyba że ich wysokość nie przekraczałaby 1% minimalnego wynagrodzenia (art. 23 ust. 1 i 1a u.s.u.s.).
PIT
Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z dnia 21 stycznia 2015 r., ITPB1/415-1115a/14/AD wyjaśnił, w związku z opłaceniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za poprzednie lata na płatniku nie ciąży obowiązek dokonania korekt deklaracji PIT-4R oraz informacji PIT-11 wystawianych zleceniobiorcom za te lata (poprzednie), bowiem wystawione dokumenty odzwierciedlały zaistniały w tamtych latach stan faktyczny, a więc wysokość pobranych przez płatnika – Wnioskodawcę – składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a nie wysokość składek należnych. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do ich korygowania.
„Za prawidłowe natomiast należy uznać stanowisko Wnioskodawcy o braku konieczności dokonania korekt deklaracji PIT-4R oraz informacji PIT-11 wystawianych za lata 2011-2013 w związku opłaceniem w 2014 r. przez Niego składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za zleceniobiorców. (…) Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść wniosku należy stwierdzić, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek dokonania korekt deklaracji PIT-4R oraz informacji PIT-11 wystawianych zleceniobiorcom za lata 2011-2013, bowiem wystawione dokumenty sporządzone były prawidłowo, odzwierciedlały zaistniały w tamtych latach stan faktyczny, a więc wysokość pobranych przez płatnika -Wnioskodawcę – składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a nie wysokość składek należnych. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do ich korygowania.” Pismo z dnia 23 stycznia 2015 r. Izba Skarbowa w Bydgoszczy ITPB1/415-1115a/14/AD
Art. 26. [Podstawa opodatkowania. Odliczenia]
1.Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot:
1)(uchylony);
2)składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych:
a)zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących,
b)potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu
- odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku;
zaległe składki na ubezpieczenia społeczne stają się kosztem podatkowym dopiero wtedy, gdy zostaną rzeczywiście uregulowane wobec ZUS.
„Przychód ten podlegał opodatkowaniu jako przychód ze stosunku pracy, w miesiącu zapłaty do urzędu skarbowego, a Wnioskodawca, jako pracodawca miał obowiązek doliczyć wartość tego świadczenia do przychodu pracownika i od łącznej wartości obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy. W konsekwencji przychód z tytułu wskazanych we wniosku nieodpłatnych świadczeń powinien być ujęty jako przychód ze stosunku pracy w informacji PIT-11 wystawianej za rok w którym składki oraz różnica podatku zostały zapłacone za pracownika.
Natomiast w odniesieniu do obowiązku korygowania informacji PIT-11 oraz PIT-4R wyjaśnić należy, że zagadnienia związane z korektą deklaracji regulują przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 5 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach, rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.
Z przepisu art. 81 § 1 ww. ustawy wynika, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, że skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.
Analiza treści art. 81 Ordynacji podatkowej wskazuje zatem, że korekta deklaracji (informacji) ma na celu poprawienie błędu, który został popełniony przy poprzednim jej sporządzeniu i może dotyczyć każdej jej pozycji – o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Może więc ona dotyczyć m.in. błędów rachunkowych, oczywistych omyłek, a także gdy wypełniono ją niezgodnie z wymaganiami lub istnieją wątpliwości co do prawidłowości danych w niej zawartych. Błędnie mogła zostać określona m.in. kwota przychodu, wysokość zobowiązania podatkowego, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, a także inne dane zawarte w treści deklaracji. Skorygowanie deklaracji polega więc na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, iż w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji.
Powyższe ma zatem zastosowanie m.in. do korekt informacji PIT-11 oraz deklaracji PIT-4R.
Mając na uwadze stan faktyczny przedstawiony we wniosku uznać należy, iż wystawienie pracownikom informacji PIT-11 za lata 2012-2014 w których uwzględniono zaniżony przychód ze stosunku pracy obliguje Wnioskodawcę do sporządzenia korekt tych informacji i wykazania w skorygowanych informacjach przychodu osiągniętego przez pracownika w pełnej wysokości, tj. z uwzględnieniem wszystkich wypłacanych w tym okresie świadczeń (także tych od których nie pobrano zaliczek na podatek). Ponadto zaznaczyć należy, iż skorygowane informacje PIT-11 za lata 2012-2014 powinny zawierać także dane o podlegających odliczeniu składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (faktycznie pobranych w latach 2012-2014) oraz o faktycznie pobranych w tym okresie przez Wnioskodawcę zaliczkach na podatek. Zgodzić się zatem należy z Wnioskodawcą, iż w skorygowanych informacjach PIT-11 winny zostać uwzględnione składki i zaliczki na podatek dochodowy w wysokości faktycznie pobranej w latach 2012-2014. Skorygowana informacja PIT-11 winna bowiem w tym zakresie odzwierciedlać stan faktyczny, a tym samym, skoro Wnioskodawca pobrał składki i zaliczki od dochodów pracownika w określonej wysokości, to składki i zaliczki powinny być wykazane w wysokości faktycznie w tym roku pobranej – nawet jeżeli były one nieprawidłowe.
Zatem fakt uiszczenia przez Wnioskodawcę w 2016 r. brakującej kwoty składek oraz zaliczek nie może znaleźć odzwierciedlenia w korygowanej informacji PIT-11 za lata 2012-2014.
W odniesieniu natomiast do korekt deklaracji PIT-4R wyjaśnić należy, że w przypadku obliczania zaliczek na podatek przez płatników, o których mowa w art. 31 ustawy, w deklaracji PIT-4R powinny być wykazywane należne zaliczki na podatek dochodowy, a zatem takie, które powinny zostać pobrane przez płatnika zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie takie które zostały faktycznie pobrane.
W konsekwencji, na Wnioskodawcy ciążył obowiązek dokonania korekt deklaracji PIT-4R wystawionych za lata 2012-2014 i wykazania w nich należnych zaliczek, jakie powinny zostać przez Wnioskodawcę pobrane od dochodu uzyskanego przez pracowników (tj. także od dochodu od którego faktycznie nie pobrano zaliczek).
Tym samym nieprawidłowe było wykazanie wartości dopłaconego za pracowników podatku w PIT-4R wystawianym za 2016 r. Reasumując, w sytuacji przedstawionej we wniosku na Wnioskodawcy ciąży obowiązek skorygowania wystawionych w latach 2012-2014 informacji PIT-11 oraz deklaracji PIT-4R za te lata.”- Pismo z dnia 19 stycznia 2018 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0115-KDIT2-2.4011.316.2017.2.ENB
„Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne oraz przedstawiony stan faktyczny stwierdzam, że skoro w opisanej sytuacji Państwo – jako płatnik – wystawili pracownikom i zleceniobiorcom informacje PIT-11 za lata 2017 – 2023, wykazując w nich przychód ze stosunku pracy, umowy zlecenia oraz pobrane zaliczki na podatek dochodowy, a korekty listy płac i wypłat za te lata dotyczyły podstawy naliczania składek, która wpłynęła na zmianę podstawy naliczenia zaliczki to sytuacja ta nie nakłada na Państwa obowiązku dokonania korekty wystawionych za lata 2017-2023 informacji PIT-11 i PIT-4R. Informacje te służą do odwzorowania zaistniałego w trakcie roku podatkowego stanu faktycznego, a nie do jego kreowania. Zatem w niniejszej sytuacji wystawione informacje odzwierciedlają zaistniały w tamtym czasie stan faktyczny, a więc wysokość pobranych przez płatnika – Państwa – zaliczek na podatek i składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Zatem, nie powinni Państwo korygować pobranych i wpłaconych na konto organu podatkowego zaliczek na podatek dochodowy oraz deklaracji PIT-4R (deklaracji rocznych o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy) i informacji PIT-11 (Informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy) za lata 2017-2023. Powstałe różnice należy uwzględnić na bieżąco, w momencie dokonania rozliczeń z pracownikami, z uwzględnieniem przyjętego przez Państwa sposobu uregulowania należności wobec ZUS w zakresie składek.” Pismo z dnia 31 stycznia 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL2-1.4011.923.2024.1.MKA
Przeczytaj także: Badanie PET zmierzy złośliwość raka
„Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania prawne oraz przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, że zaistniała sytuacja nie nakłada na Wnioskodawcę obowiązku dokonania korekty wystawionych za 2015-2017 r. informacji PIT-11 oraz PIT-4R. Informacje te służą do odwzorowania zaistniałego w trakcie roku podatkowego stanu faktycznego, a nie do ich kreowania. Zatem w niniejszej sytuacji wystawione informacje odzwierciedlają zaistniały w tamtym czasie stan faktyczny, a więc wysokość pobranych przez płatnika – Wnioskodawcę – zaliczek na podatek i składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wobec tego brak jest podstaw prawnych do ich korygowania.” Pismo z dnia 29 września 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0113-KDIPT2-3.4011.536.2020.2.JŚ Korekta rozliczeń z ZUS a korekta PIT-11 i PIT-4R.
Patronat merytoryczny: KMITA Kancelaria
Źródło: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa o PIT

