Zmiany przepisów były konieczne, gdyż wynikały z potrzeby zapewnienia pacjentom bezpieczeństwa, zaś do końca 2022 r. Rzecznik wydał 15 decyzji w postępowaniach w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, których przedmiotem było zastosowanie przez podmiot leczniczy monitoringu wizyjnego.
W podmiotach wykonujących działalność leczniczą można prowadzić obserwację pomieszczeń, w których są udzielane świadczenia zdrowotne i to nie tylko jak dotąd pomieszczeń ogólnodostępnych, czy pomieszczeń, w których są udzielane świadczenia zdrowotne oraz pobytu pacjentów, w szczególności pokoi łóżkowych, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, przebieralni, szatni, ale także pomieszczeń, w których są udzielane świadczenia zdrowotne przy czym niezbędne jest wystąpienie dwóch przesłanek:
1) jest to konieczne w procesie leczenia pacjentów lub
2) jest to konieczne do zapewnienia pacjentom bezpieczeństwa -w przypadku szpitali, zakładów opiekuńczo-leczniczych, zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładów rehabilitacji leczniczej i hospicjów. W przypadku tej przesłanki nie można stosować monitoringu w warunkach ambulatoryjnych.
Nowe przepisy umożliwią na podstawie odtworzonego monitoringu dokładną analizę nieprawidłowości i zdarzeń niepożądanych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, ich przyczyn oraz przebiegu. Ponadto, szacuje się, że od 2 do 4% hospitalizowanych pacjentów doznaje upadków, z czego 1/3 może skutkować powikłaniami- stosowanie monitoringu pozwala na szybszą interwencję personelu i pomoc pacjentowi. Rzecznik Praw Pacjenta zaleca, by nagranie zarejestrowanego obrazu było dołączane na podstawie decyzji lekarza do dokumentacji medycznej, jeśli obraz ujawnia okoliczności istotne dla procesu diagnostyczno-terapeutycznego.
Monitoring musi być stosowany w taki sposób, aby uwzględnić konieczność poszanowania intymności i godności pacjenta (w tym przekazywanie obrazu z monitoringu w sposób uniemożliwiający ukazywanie intymnych czynności fizjologicznych), potrzebę zastosowania monitoringu w danym pomieszczeniu oraz konieczność ochrony danych osobowych (przy czym nie zmieniły się terminy przechowywania nagrań). Kierownik podmiotu wykonującego działalność leczniczą odpowiada za wykorzystywanie monitoringu zgodnie z przepisami prawa.
Zmiany dotyczące monitoringu te powinny znaleźć się w regulaminie organizacyjnym. Zmianie powinny ulec także polityki ochrony danych, klauzule informacyjne, czy rejestr czynności przetwarzania. Niezbędne jest opracowanie treści zgód dla pacjentów i osób trzecich w zakresie wizerunku, uaktualnić należy tablice informacyjne znajdujące się w placówkach medycznych.
Możliwości, jakie daje monitoring wizyjny, w tym między innymi możliwość stałej, zdalnej obserwacji pacjentów i skrócenie czasu reakcji personelu w sytuacji pogorszenia stanu zdrowia pacjenta – mogą istotnie przyczynić się do poprawy standardów bezpieczeństwa pacjentów- zapewnia Rzecznik Praw Pacjenta.
Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec we współpracy z zespołem ekspertów wydał publikację: „Monitoring wizyjny w podmiotach leczniczych. Nowy przewodnik dla kierowników placówek medycznych.”, który ułatwić ma realizowanie praw pacjenta we wszystkich podmiotach leczniczych.
W poradniku Rzecznik Praw Pacjenta wskazuje, że na gruncie nowych przepisów nagrania pewnego rodzaju świadczeń, takich jak poród, mogą być dla pacjentów cenną pamiątką rodzinną. Część pacjentów będzie ciekawa przebiegu udzielanych im świadczeń, przez co mogą być zainteresowani uzyskaniem nagrania w tym zakresie, w związku z tym na wyraźne życzenie pacjenta, na jego wniosek i za jego pisemną zgodą, można będzie uznać za dopuszczalne zawarcie pisemnej umowy o nagranie i przetworzenie obrazu rejestrowanego w pomieszczeniu zabiegowym lub sali operacyjnej przez system monitoringu wizyjnego oraz udostępnienie go pacjentowi. Umowa będzie mogła mieć charakter odpłatny.
Podmioty lecznicze, w których prowadzona jest działalność dydaktyczna będą miały możliwość udostępniania w czasie rzeczywistym obrazu rejestrowanego przez system monitoringu wizyjnego, w zakresie niezbędnym do realizacji celów dydaktycznych np. kształcenia studentów.
