Zgodnie z kodeksem karnym wykonawczym skazanemu zapewnia się
bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne, przy czym
skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności nie przysługuje
prawo wyboru:
1) lekarza i pielęgniarki ambulatorium z izbą chorych;
2) lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej,
3) świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń opieki zdrowotnej, lekarza dentysty oraz szpitala.
Protezy, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze zapewnia się skazanemu bezpłatnie, jeżeli ich brak mógłby pogorszyć stan zdrowia lub uniemożliwić odbywanie kary pozbawienia wolności, a w innych wypadkach odpłatnie.
Świadczenia zdrowotne udzielane są skazanemu przede wszystkim przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności. Wszystkie inne podmioty lecznicze obowiązane są współpracować z podmiotami leczniczym dla osób pozbawionych wolności, w zapewnieniu skazanym świadczeń zdrowotnych, gdy konieczne jest w szczególności:
1) natychmiastowe udzielenie świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia skazanego;
2) przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia lub rehabilitacji skazanego;
3) zapewnienie świadczeń zdrowotnych skazanemu, który korzysta z przepustki lub czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego.
Skazanemu:
1) osadzonemu obligatoryjnie w zakładzie karnym typu zamkniętego,
2) skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym typu zamkniętego poza terenem tego zakładu, a także
3) osadzonemu, który podczas pobytu w areszcie śledczym lub zakładzie karnym naruszył w poważnym stopniu dyscyplinę i porządek
-świadczenia zdrowotne udzielane są w obecności funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego.
Na wniosek osoby udzielającej świadczenia zdrowotnego świadczenia zdrowotne mogą być udzielane skazanemu bez obecności funkcjonariusza niewykonującego zawodu
medycznego.
Innym skazanym świadczenia zdrowotne mogą być udzielane w obecności
funkcjonariusza niewykonującego zawodu medycznego na wniosek osoby
udzielającej świadczenia zdrowotnego, jeżeli jest to konieczne do
zapewnienia jej bezpieczeństwa.
Ani Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności, ani Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia 9 maja 2012 r.
w sprawie szczegółowych warunków, zakresu i trybu współdziałania podmiotów leczniczych
z podmiotami leczniczymi dla osób pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności nie
określają szczegółowych przepisów regulujących kwestię udzielania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności w obecności funkcjonariusza, dlatego kierować się należy regułami ogólnymi określonymi w ustawie.
W przypadkach konieczności przeprowadzenia specjalistycznych badań, leczenia lub rehabilitacji skazanego kierownik podmiotu leczniczego dla osób pozbawionych wolności uzgadnia z kierownikiem podmiotu leczniczego położonego najbliżej zakładu karnego termin i miejsce udzielenia osobie pozbawionej wolności świadczenia zdrowotnego. W
przypadku gdy udzielenie świadczenia zdrowotnego przez podmiot leczniczy położonego najbliżej zakładu karnego, osobie pozbawionej wolności nastąpiłoby ze znacznym opóźnieniem albo szczególne względy zdrowotne uzasadniają przeprowadzenie
specjalistycznych badań, leczenia lub rehabilitacji przez inny podmiot leczniczy, termin i miejsce udzielenia osobie pozbawionej wolności świadczenia zdrowotnego uzgadnia się z kierownikiem tego innego podmiotu leczniczego.
Jeżeli zachodzi konieczność konwojowania przez funkcjonariuszy Służby Więziennej osoby pozbawionej wolności przebywającej w podmiocie leczniczym, konwojowanie następuje w sposób ustalony przez dyrektora zakładu karnego w porozumieniu z kierownikiem tego podmiotu. Tę kwestię reguluje zarządzenie Generalnego Służby Więziennej z dnia 9
stycznia 2023 r.
Inną więc kwestią jest konieczność konwojowania skazanego do szpitala, a inną obecność funkcjonariuszy podczas udzielania mu świadczeń zdrowotnych. Niekiedy obecności funkcjonariuszy życzą sobie lekarze ze względu na bezpieczeństwo, a innym razem świadczenia mogą być udzielane bez obecności funkcjonariuszy, gdy personel medyczny
chociażby ze względu na kwestie wizerunkowe wnioskuje o leczenie skazanego bez obecności funkcjonariusza
