Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił do konsultacji publicznych projekty zarządzeń m.in. w sprawie zmian w chirurgii oraz jakości w podstawowej opiece zdrowotnej (POZ). Po analizie zgłoszonych uwag Fundusz zdecydował, że zmiany wejdą w życie od przyszłego roku. Chodzi o ograniczenie zjawiska tzw. lekarzy walizkowych oraz o rozszerzenie modelu płacenia za jakość w systemie ochrony zdrowia.
Od 1 stycznia 2027 r. wybrane zabiegi ortopedyczne, urologiczne i zabiegi chirurgii kręgosłupa będą wykonywane wyłącznie w oddziałach specjalistycznych, które mają odpowiedni sprzęt i kadrę medyczną na miejscu, co daje pacjentom większe bezpieczeństwo, zwłaszcza w razie powikłań.
Zmiana obejmie m.in.:
- artroskopie
- wybrane zabiegi kończyny dolnej
- operacje kręgosłupa
- wybrane zabiegi urologiczne (moczowodu i pęcherza moczowego).
Świadczenia te będą finansowane i wykonywane w oddziałach właściwych dla danej specjalności.
W praktyce zdarza się, że specjalista przyjeżdża do szpitala wyłącznie po to, aby wykonać zaplanowane operacje i za nie rozliczyć się ze szpitalem. Jednak po zabiegu nie jest już dostępny w placówce, a pacjentem – również w przypadku wystąpienia powikłań – opiekuje się zespół, który nie uczestniczył w operacji.
Narodowy Fundusz Zdrowia chce ograniczyć takie sytuacje.Zmiany mają ograniczyć wykonywanie operacji w placówkach, do których specjalista przyjeżdża wyłącznie w określonym dniu, przeprowadza kilka zabiegów, a następnie wraca do szpitala, w którym pracuje na co dzień. Chodzi o tzw. „zabiegi walizkowe” i „walizkowych lekarzy”.
Pacjenci bywają wówczas kierowani do szpitala nie ze względu na miejsce zamieszkania lub rzeczywistą dostępność świadczeń, lecz dlatego, że w danym terminie operuje tam konkretny lekarz.
Szpitale zyskają dodatkowy czas na dostosowanie się do nowych zasad i dokończenie leczenia pacjentów już zakwalifikowanych do zabiegów.
Jednocześnie już od października 2026 r. NFZ zwiększy finansowanie jednoczasowego leczenia obustronnej przepukliny pachwinowej. Wycena wzrośnie o 40%. Środki trafią przede wszystkim do oddziałów chirurgicznych. Zyska też pacjent, ponieważ przejdzie jeden zabieg i jedną rekonwalescencję, co ograniczy liczbę dodatkowych hospitalizacji.
Jakość w POZ: profilaktyka, wizyty domowe, teleporady
Od 2023 r. obowiązuje ustawa o jakości i bezpieczeństwie pacjenta, która nakłada na NFZ obowiązek monitorowania wskaźników jakości określonych przez Ministra Zdrowia.
W sierpniu 2026 r. Fundusz przedstawił do konsultacji społecznych propozycje tzw. współczynników korygujących – zasad podwyższania lub obniżania płatności w zależności od jakości świadczeń. Obowiązek wprowadzenia tych współczynników nakłada rozporządzenie Ministra Zdrowia[1].
Wskaźniki dla podstawowej opieki zdrowotnej, w których zostaną wprowadzone współczynniki korygujące, dotyczą:
zgłaszalności do programów profilaktycznych
teleporad
wizyt domowych.
Niższa stawka kapitacyjna będzie stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach:
Profilaktyka: niższe wynagrodzenie o 5%, gdy zgłaszalność do konkretnych programów profilaktycznych (dotyczy profilaktyki raka piersi i szyjki macicy) będzie najniższa (szczegóły poniżej).
Wizyty domowe: niższe wynagrodzenie o 10%, gdy placówka POZ w ogóle nie realizuje wizyt domowych.
Teleporady: niższe wynagrodzenie o 10%, gdy placówka w ogóle nie udziela teleporad albo gdy ich odsetek przekracza 50%.
Punktem odniesienia dla profilaktyki jest województwo z najniższą zgłaszalnością do danego programu. Posłużmy się przykładem, gdyby najsłabsza wśród województw zgłaszalność do profilaktycznej mammografii wynosiła 20%, to niższe wynagrodzenie będzie dotyczyło placówek POZ, które nie osiągną progu zgłaszalności wyższego niż 5%. Zatem NFZ weźmie pod lupę tylko te POZ, które mają najniższą zgłaszalność do danego programu profilaktycznego (1/4 z wyniku województwa, w którym zgłaszalność jest najsłabsza).
Zmiany dotyczące POZ zaczną obowiązywać od maja 2027 r.
Przeczytaj także: Samorząd lekarski: Zamiast leczyć system, rząd odetnie pacjentów od lekarzy
Źródło: NFZ
