Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych oraz Związek Powiatów Polskich zorganizował protest. Jest on konsekwencją pogłębiającego się kryzysu w systemie ochrony zdrowia, szczególnie mocno dotykającego szpitali powiatowych.
Organizatorzy przekonują, że bez systemowych zmian szpitale, zwłaszcza powiatowe, popadną w stan prowadzący nieuchronnie do paraliżu ochrony zdrowia. Konieczne są narzędzia realnie wspomagające restrukturyzację i konsolidację szpitali. “W miejsce narzędzi ekonomicznych wspomagających restrukturyzację i konsolidację, wprowadzane są niekontrolowane i niezasadne inwestycje.”- przekonuje NIL.
Postulaty OZPSP:
- Żądamy natychmiastowej zapłaty za udzielone pacjentom w 2025 r. świadczenia medyczne zarówno limitowane, jak i nielimitowane oraz wprowadzenia od 1 kwietnia br. miesięcznych płatności za wszystkie udzielane pacjentom świadczenia nielimitowane.
- Żądamy zapewnienia wyodrębnionego, pełnego, przejrzystego i trwałego finansowania skutków wzrostu wynagrodzeń z budżetu państwa dla wszystkich pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, niezależnie od formy ich zatrudnienia.
- Żądamy natychmiastowego zaprzestania działań prowadzących do obniżania przychodów i rentowności szpitali powiatowych, w tym likwidacji bądź obniżenia współczynników korygujących 1,07 i 1,06.
- Żądamy bezzwłocznego urealnienia wycen świadczeń lub wprowadzenia nie wliczanych w procedury nowych wskaźników dla szpitali powiatowych I, II i III poziomu do czasu wdrożenia nowej, kompleksowej wyceny świadczeń zdrowotnych opartej na rzeczywistych kosztach udzielanych świadczeń.
- Żądamy przywrócenia odrębnego finansowania podwyższonego standardu żywienia dla pacjentów z coroczną waloryzacją stawki żywieniowej o wskaźnik inflacji, ze stawką wyjściową na poziomie minimum 28 zł/osobodzień z wyrównaniem od 1 stycznia br.
- Żądamy zwiększenia od 1 kwietnia br. kontraktów podmiotom, którym pomimo 100% realizacji w 2025 r. NFZ zaproponował ich obniżenie na 2026 r.
“Sytuacja szpitali, zwłaszcza szpitali wykonujących podstawowe świadczenia zdrowotne, systematycznie ulega pogorszeniu. Zadłużenie szpitali przekracza 25 mld zł, a niezapłacone nadwykonania za świadczenia zdrowotne wykonane w szpitalach sięgają kwoty 4,5 mld zł. Brak terminowej zapłaty za wykonane świadczenia skutkuje dramatycznym pogorszeniem sytuacji finansowej szpitali i ograniczeniem ich płynności finansowej. Nie do przyjęcia jest motywowanie faktu braku zapłaty za wykonane świadczenia zdrowotne tym, że są to świadczenia limitowane, gdyż większość świadczeń zdrowotnych wykonywanych w szpitalach I i II poziomu zabezpieczenia, to świadczenia pilne i ratujące życie, ale przede wszystkim są to świadczenia wykonane w wyniku rzeczywistych potrzeb pacjentów. Wprowadzenie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej miało na celu z jednej strony zapewnienie pacjentom równego dostępu do świadczeń zdrowotnych, a z drugiej strony zapewnienie szpitalom stabilnego finansowania. Tymczasem od kilku lat rośnie przepaść finansowa pomiędzy szpitalami wykonującymi procedury wysokopłatne i świadczenia specjalistyczne, a szpitalami wykonującymi podstawowe procedury. Pogłębiające się problemy finansowe szpitali powodują chaotyczne i niekontrolowane oddolne próby wyszukiwania dobrze płatnych i ekonomicznie opłacalnych procedur możliwych do wykonywania w szpitalach powiatowych, zamiast procedur najbardziej potrzebnych z punktu widzenia zdrowotnego. Brak urealnienia wycen świadczeń zdrowotnych prowadzi do patologii, która wymusza na szpitalach powiatowych osiąganie celu ekonomicznego, a nie zdrowotnego. Konsekwencją kryzysu organizacyjnego i finansowego w szpitalnictwie, jest chaos w systemie kształcenia lekarzy, zapaść bazy szkoleniowej w kształceniu podyplomowym, zmniejszenie liczby miejsc akredytowanych do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego oraz niechęć lekarzy do otwierania specjalizacji podstawowych.”- czytamy w notatce prasowej NIL.
Ministerstwo Zdrowia odpowiada, że ma plan, który odpowiada na postulaty protestujących, ale efektywność działań zależy od współpracy i współodpowiedzialności.
Ministerstwo Zdrowia przedstawiło narzędzia dostępne na bazie już dziś obowiązujących przepisów, z których mogą skorzystać szpitale. W przygotowaniu jest również pakiet kolejnych regulacji, które mają dodatkowo wesprzeć szpitale w procesie konsolidacji świadczeń.
– Konsolidacja świadczeń zdrowotnych daje możliwość łączenia potencjałów różnych placówek oraz eliminację dublujących się usług. To szereg korzyści dla pacjentów: wyższa jakość leczenia, kompleksowa opieka, krótszy czas oczekiwania na świadczenia, lepszy dostęp do nowoczesnej diagnostyki i przede wszystkim większe bezpieczeństwo pacjentów. Z prowadzonych rozmów jasno wynika, że ten temat budzi zainteresowanie zarówno po stronie organów założycielskich, jak i samych szpitali – powiedziała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
Narzędzia dla dyrektorów szpitali
Wśród zaproponowanych przez Ministerstwo Zdrowia narzędzi jakie zarządzający i właściciele szpitali mogą wykorzystać w procesie konsolidacji są między innymi: wsparcie procesów konsolidacyjnych w ramach Funduszu Medycznego, 50 % mechanizm stabilizacyjny na czas transformacji, mechanizm pożyczkowy z BGK czy wsparcie przy sporządzaniu planu naprawczego.
– Tak jak zmienia się społeczeństwo, jak zmieniają się potrzeby społeczne, powinny zmieniać się szpitale. Bez tego zmiana systemu ochrony zdrowia w Polsce nie będzie możliwa, niezależnie od kwestii finansowych. By tę zmianę przeprowadzić, potrzebni są liderzy, odważni managerowie, dyrektorki i dyrektorzy szpitali, a także marszałkowie województw, którzy najlepiej znają potrzeby swojego regionu i to w nich widzę liderów tej zmiany. My jako urzędnicy zapewnimy wsparcie merytoryczne i mechanizmy, które ją ułatwią. Ale kluczową rolę odegrają organy właścicielskie – dodała minister.
Dialog i współodpowiedzialność za system ochrony zdrowia
Kwestią wymagającą dalszych prac są ewentualne zmiany w tzw. ustawie podwyżkowej (ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych), o których rozmawiamy w ramach Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia. Ministerstwo Zdrowia jest świadome wagi wyzwań organizacyjnych i finansowych szpitali z tytułu podwyżek dla personelu medycznego. Jednocześnie resort zdrowia konsekwentnie podkreśla potrzebę ustalenia godnych warunków płacowych dla wszystkich pracowników ochrony zdrowia.
Stąd w przedstawionej propozycji Ministerstwo zaproponowało rozwiązanie, polegające na dostosowaniu terminów realizacji waloryzacji najniższych wynagrodzeń do kalendarza przygotowywania budżetu państwa, NFZ, podmiotów leczniczych oraz do terminów na zawieranie porozumień i wydawanie zarządzeń z ustawy. Oznaczałoby to, że waloryzacja najniższych wynagrodzeń odbywałaby się od stycznia danego roku, począwszy od stycznia 2027 r. W przygotowanej propozycji znalazła się też zmiana wskaźnika waloryzacji na ustalony w ustawie budżetowej wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Rozwiązania te staną się przedmiotem dalszych rozmów w połowie marca, podczas kolejnego posiedzenia Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia.
4 mld zł dla szpitali za nadwykonania i urealnianie wycen
Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia przekazało do NFZ 4 miliardy złotych z rezerwy celowej na sfinansowanie nierozliczonej części nadwykonań za 2025 rok. Resort zdrowia prowadzi także rozmowy z Ministerstwem Finansów, dotyczące systemowego rozwiązania kwestii braku wystarczających środków na zdrowie. Analizowany jest też zgłoszony przez stronę społeczną wniosek o przegląd wydatków w KRUS i w innych grupach uprzywilejowanych.
Równolegle w AOTMiT toczą się prace nad urealnianiem, zgodnie z przyjętym planem taryfikacji. W konsekwencji w 2025 r. wzrosły wyceny świadczeń między innymi w neurologii (o 13,8%), ginekologii (o 20,9%) i w rehabilitacji leczniczej (o14,4%). Największymi beneficjentami tych zmian były szpitale powiatowe (I i II poziomu PSZ). Należy jednak pamiętać, że urealnienie nie zawsze wiąże się ze wzrostem wycen, dlatego korekty dotyczą też świadczeń, których wycena znacznie przewyższa realne koszty. W tym aspekcie również doszło do zmian np. w chorobach chirurgii kręgosłupa (o 13,5%) i ablacji zaburzeń rytmu serca (o 15,5%). W dalszej kolejności AOTMiT zajmie się weryfikacją wycen w obszarze położnictwa i patologii ciąży oraz chorób płuc.
Przeczytaj także: Sąd: godziny wizyt pacjentów powinny być respektowane i realizowane
Źródło:
stanowisko 16/26/P-IX Prezydium NRL z dnia 20 lutego 2026 r. w sprawie sytuacji w szpitalnictwie
