Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła funkcjonowanie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Nieprawidłowości stwierdzono w każdym z trzech obszarów objętych kontrolą, w tym najpoważniejsze w zakresie gospodarowania finansami publicznymi. Dotyczyły między innymi nierzetelnie ustalonego przez Agencję odpisu, który został przekazany przez NFZ w kwocie 82 mln zł, nienależnie przyznanych dodatków do wynagrodzeń oraz niegospodarności w wynajmowaniu lokali i miejsc parkingowych.
Nierzetelny odpis z tytułu składek
Podstawą gospodarki finansowej Agencji był roczny plan finansowy obejmujący przychody i koszty wymienione ustawie o świadczeniach. W latach 2021-2022 głównym źródłem przychodów były wpływy z opłat za przygotowanie analiz weryfikacyjnych, zaś w latach 2023-2024 odpis z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne przekazywany przez NFZ. Były Prezes Agencji ustalił odpis dla Agencji na rok 2024 w kwocie 82 mln zł bez uwzględnienia kosztów w ubiegłych latach i sytuacji finansowej AOTMiT, w szczególności wysokości funduszu zapasowego.
Chaos kadrowy – nadmiar stanowisk kierowniczych
Na koniec 2024 r. w Agencji zatrudniono ogółem 255 osób. Według regulaminu organizacyjnego przewidziano 55 stanowisk kierowniczych nie licząc Prezesa i jego zastępcy. Było to ośmiu dyrektorów i ośmiu ich zastępców, czterech zastępców dyrektora do spraw zespołu zamiejscowego, a także 35 kierowników działów. Faktycznie zatrudniono ogółem 37 osób na stanowiskach kierowniczych. NIK zwróciła uwagę na funkcjonowanie struktury organizacyjnej nieadekwatnej do zadań ustawowych Agencji oraz na ryzyko nadmiernego stanu zatrudnienia na stanowiskach kierowniczych, w tym w zespołach zamiejscowych tej jednostki. Na przykład w Biurze Kadr, w strukturze którego zatrudniono ogółem 7 pracowników, przewidziano trzy osoby na stanowiskach kierowniczych (dyrektora i kierowników dwóch działów), z kolei w Biurze Księgowości na 7 zatrudnionych tam łącznie osób przewidziano pięć stanowisk o charakterze kierowniczym (dyrektor, główny księgowy i kierownicy trzech działów).
Nienależne nagrody i dodatki
Kontrola NIK wykazała, że w Agencji nie wdrożono zasad wewnętrznych dotyczących tworzenia i dysponowania funduszem nagród. W latach 2021-2024 (do 30 czerwca) na nagrody miesięczne wydatkowano ogółem 18,9 mln zł. Przeciętna, miesięczna wysokość nagrody w przeliczeniu na pracownika, w wymienionych latach wyniosła odpowiednio: 1,8 tys. zł;1,6 tys. zł; 2,2 tys. zł; i 1,6 tys. zł. W przeliczeniu rocznym nagrody w najwyższej kwocie ogółem otrzymali niektórzy dyrektorzy biur i wydziałów: w 2021 r. od 71,6 tys. zł do 78,4 tys. zł; w 2022 r. od 82,2 tys. zł do 87,5 tys. zł; w 2023 r. od 75,1 tys. zł do 83,9 tys. zł a w roku 2024 do 30 czerwca od 29,7 do 30 tys. zł. Łączna kwota wypłaconych w 2024 roku w Agencji nagród wyniosła 8,5 mln zł. Było to o ponad 5,3 mln zł więcej niż w Ministerstwie Zdrowia – przy czym według stanu na koniec 2024 roku w AOTMiT zatrudniono 255 osób, natomiast w Ministerstwie Zdrowia w tym samym roku 831 osób.
Jeszcze więcej nieprawidłowości dotyczyło zasad przyznawania nagród miesięcznych i dodatków specjalnych dla pracowników. Okazało się, że aby otrzymać comiesięczną nagrodę wystarczyło należycie wypełniać obowiązki służbowe i… przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W latach 2021-2024 (do 30 czerwca) na nagrody miesięczne wydatkowano ogółem prawie 19 mln zł.
Nieuzasadnione wydatki na lokale i parkingi
Jako niecelowe i niegospodarne działanie uznano wydatkowanie przez Agencję w latach 2023-2024 kwoty 81,6 tys. zł na usługi najmu mieszkania w Warszawie i jego sprzątania. Z lokalu nie korzystali pracownicy zamiejscowych oddziałów Agencji delegowani służbowo do Warszawy, choć taki właśnie miał być cel jego wynajęcia, uzasadniany rosnącymi kosztami pobytu w hotelach. Co więcej w Agencji nie prowadzono ewidencji wydawania i zdawania kluczy, a także rejestru osób korzystających z tego mieszkania.
Ponadto w latach 2021-2024 niecelowo i niegospodarnie wydatkowano ogółem kwotę ponad 1 mln zł z tytułu najmu miejsc parkingowych dla pracowników wykonujących obowiązki służbowe w siedzibie Agencji w Warszawie oraz zespołów zamiejscowych w Krakowie i we Wrocławiu. Najem miejsc postojowych, które w większości przypisano kadrze kierowniczej i innym pracownikom Agencji w celu parkowania prywatnych pojazdów, powinien zostać poprzedzony analizą zasadności takiego najmu, która nie została przeprowadzona, co było działaniem nierzetelnym.
Stwierdzono także przypadki w 2024 r. nieuzasadnionego przejazdu taksówkami przez niektórych pracowników do i z miejsca zamieszkania, a także przelot w 2023 r., w ramach podróży służbowych dwóch pracowników z Warszawy do Szczecina i z powrotem, w celu dokonania spisu z natury majątku, pomimo że w 2023 r. i w roku następnym nie została ogłoszona i przeprowadzona inwentaryzacja majątku Agencji.
Przeczytaj także: Podwyżki w ochronie zdrowia od lipca- mało kto jest zadowolony z ustawy
Źródło: NIK
