Żaden z obowiązujących przepisów nie zakazuje udzielania informacji o stanie zdrowia pacjenta na odległość, ale potrzeba ochrony danych osobowych szczególnej kategorii – danych dotyczących zdrowia, wymagają zachowania wyższej ostrożności niż w przypadku kontaktu osobistego.
„Lekarz ma obowiązek udzielać pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu.”
Lekarz może udzielić powyżej wskazanych informacji innym osobom za zgodą pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego.
Ustawodawca nie uregulował sposobu udostępniania „informacji o stanie zdrowia”. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, ani ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie kreuje obowiązku bezpośredniego informowania pacjenta. Nie jest więc zabronione udzielanie informacji o stanie zdrowia telefonicznie. Udzielenie takiej informacji co do zasady wymaga odpowiedniej identyfikacji rozmówcy, niemniej w tym zakresie przepisy nie określają sposobu tej identyfikacji. Może to nastąpić w oparciu o takie dane jak np. data urodzenia, miejsce urodzenia pacjenta, drugie imię pacjenta, znaki szczególne.
W przypadku wcześniejszego upoważnienia pacjenta, można wprowadzić system hasłowy.
Pacjent może upoważnić określone osoby do udzielenia im informacji niezależnie czy są to jego krewni, więc jeśli pacjent złożył oświadczenie wskazujące osoby uprawnione do informacji, to nie należy identyfikować, ani zadawać pytań dotyczących stopnia pokrewieństwa. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pacjent nie ukończył 16 lat lub jest nieprzytomny bądź niezdolny do zrozumienia znaczenia informacji- wówczas lekarz udziela informacji osobie bliskiej tj. małżonkowi, krewnemu do drugiego stopnia lub powinowatemu do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawicielowi ustawowemu, osobie pozostającej we wspólnym pożyciu lub osobie wskazanej przez pacjenta.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych we współpracy z Rzecznikiem Praw Pacjenta wydał wytyczne, które pozwolą zgodnie z RODO udzielić osobie bliskiej informacji telefonicznej o stanie zdrowia pacjenta.
Zgodnie z wytycznymi:
- Rozmowa ma zmierzać do tego, aby potwierdzić tożsamość kontaktującego się jako osoby uprawnionej do otrzymania informacji o pacjencie.
- Do kontaktu na odległość powinien być przygotowany dedykowany sprzęt (np. nie mogą być to prywatne komórki personelu medycznego).
- Przy przyjęciu pacjenta należy poprosić o wskazanie osób (wraz z danymi umożliwiającymi kontakt np. numer telefonu, adres e-mail), które upoważnia on do uzyskania informacji o jego stanie zdrowia, a także ustalenie systemu hasłowego (np. numer księgi głównej lub kodu/hasła), jak również poprosić pacjenta o przekazanie ustalonych kodów kontaktu do osób upoważnionych. Pacjenta należy poinformować o możliwości wskazania więcej niż jednej osoby.
- Jeżeli pacjent jest przytomny, można poprosić go o weryfikacje tożsamości osoby dzwoniącej, w przypadku braku systemu hasłowego, przed przekazaniem informacji personel powinien w trakcie kontaktu na odległość uprawdopodobnić tożsamość osoby kontaktującej się, przykładowo poprzez:
-o zadanie pytań kontrolnych do osoby dzwoniącej, mające na celu uprawdopodobnienie, że osoba ta jest osobą bliską dla pacjenta lub osobą upoważnioną;
-o okazanie dokumentu potwierdzającego tożsamość przez dzwoniącego (w przypadku wideorozmowy).
- Przykładowe pytania jakie można zadać osobie dzwoniącej jeśli pacjent jeśli nieprzytomny i nie zdążył nikogo upoważnić:
-o jaki jest stopień Pana/Pani pokrewieństwa z pacjentem?
-o proszę podać numer PESEL pacjenta;
-o proszę wskazać miejsce urodzenia pacjenta;
-o proszę podać drugie imię pacjenta;
-o proszę wskazać czy pacjent posiada znaki szczególne (np. tatuaż
-w widocznym miejscu) lub opisać dokładny wygląd pacjenta;
-o proszę podać numeru telefonu pacjenta;
-o w przypadku wideorozmowy – proszę okazać inny dokument
-uprawdopodobniający wspólną relacje (np. akt stanu cywilnego)
Przeczytaj także: Proporcja długości palców może być też markerem diagnostycznym
Źródła:
Wytyczne dotyczące realizacji prawa do informacji przez osoby uprawnione na odległość
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty
