„Standardy postępowania w terapiach medycznych stosowanych w okresie kończącego się życia” dotyczy niezwykle ważnego zagadnienia związanego z terapią daremną. Rzecznik Praw Pacjenta przypomina o wypracowanym w 2021 roku dokumencie i zachęca do jego stosowania.
“Opracowanie analizuje prawa pacjenta w terapiach medycznych stosowanych w okresie kończącego się życia. W części pierwszej opracowania została poruszona problematyka antropologiczno-etyczna, dotycząca życia i śmierci człowieka. W części drugiej dokumentu zostały przedstawione obowiązujące przepisy dotyczące praw pacjenta i powinności personelu medycznego, natomiast w części trzeciej propozycje wprowadzenia zmian legislacyjnych, które posłużą dobru pacjenta i bezpieczeństwu personelu medycznego.”- przypomina BPRP.
– Życie każdej osoby, od poczęcia do naturalnej śmierci jest wartością nienaruszalną, w szczególności uznając swobodę wyznania i poglądów każdego pacjenta. Ograniczenie się do łagodzenia objawów, do opieki paliatywnej w ostatnim etapie życia człowieka nie jest wykroczeniem przeciw tej wartości. Działanie personelu medycznego oparte na wiedzy i doświadczeniu medycznym zawsze powinno iść w parze z oddaniem i życzliwością wobec pacjenta w obliczu jego nieuchronnej śmierci – mówi Bartłomiej Chmielowiec.
Z raportem możesz zapoznać się tutaj. Wynika z niego, że “jeśli aktualna wiedza medyczna i zasady etyki jasno określają, że dalsze stosowanie terapii leczniczych nie służy polepszaniu zdrowia pacjenta, a jedynie przedłuża jego agonię, to lekarzowi nie wolno stosować takich metod, zaś ewentualne dalsze leczenie nabiera znamion terapii daremnej. Analogiczne zapisy zawiera KEL, w którym w art. 57 ust. 1 wskazano, że lekarzowi nie wolno posługiwać się metodami uznanymi przez naukę za szkodliwe, bezwartościowe czy niezweryfikowane naukowo, czyli mówiąc wprost – metodami nieskutecznymi z punktu widzenia polepszenia zdrowia pacjenta. Potwierdza to art. 6 KEL, stanowiący, iż lekarz powinien ograniczyć czynności medyczne do rzeczywiście potrzebnych choremu zgodnie z aktualnym stanem wiedzy. Odnośnie do pacjenta umierającego, KEL wprowadza jeszcze bardziej precyzyjne rozwiązania, gdyż w stanach terminalnych lekarz nie ma obowiązku podejmowania i prowadzenia terapii daremnej, stosowania środków nadzwyczajnych, a decyzja o wdrożeniu lub zaprzestaniu reanimacji należy tylko do jego kompetencji i jest związana z oceną szans leczniczych (art. 32 ust. 1 i 2 KEL). Oczywiście oznacza to,
że lekarz nie ma prawa pozostawić pacjenta bez opieki i ma obowiązek wdrożyć opiekę
paliatywną, w szczególności leczenie przeciwbólowe, dokładając wszelkich starań, ażeby zapewnić choremu godne warunki umierania. Lekarz winien do końca łagodzić cierpienie chorych umierających i utrzymywać, w miarę możliwości, jakość kończącego się życia (art. 30 KEL).” Ponadto, W przepisach rangi ustawowej nie ma żadnej regulacji określającej, kiedy postępowanie lekarza wobec pacjenta, u którego dalsze leczenie nie przynosi poprawy stanu zdrowia, będzie nosić znamiona terapii daremnej, a więc kiedy i według jakiej procedury powinien od niego odstąpić (nie wdrażać go, albo zaprzestać jego stosowania). Jedyną sytuacją, odnośnie do której pro10 Zob. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, Dz.U. 2011 nr 174 poz. 1039.
Standardy postępowania w terapiach medycznych stosowanych w okresie kończącego się życia procedura ta została unormowana, ale wyłącznie na poziomie rozporządzenia11, jest odstąpienie od resuscytacji prowadzonej w warunkach szpitalnych z dostępem do świadczeń udzielanych przez lekarzy specjalistów anestezjologii i intensywnej terapii. Zgodnie z tym rozporządzeniem lekarz specjalista anestezjologii i intensywnej terapii podejmuje decyzję o zakończeniu działań mających na celu przerwanie potencjalnie odwracalnego procesu umierania. Zapisy tego rozporządzenia dają lekarzowi anestezjologowi prawną podstawę do podjęcia decyzji o ograniczeniu albo zaprzestaniu w ogóle terapii medycznej wobec zbliżającej się śmierci chorego. Uprawnieniem i obowiązkiem anestezjologa jest więc zaprzestanie działań ingerujących w naturalną dynamikę nieodwracalnego procesu umierania człowieka.”
W skład Zespołu ds. opracowania standardów postępowania w terapiach medycznych stosowanych w okresie kończącego się życia, zaproszeni zostali:
- dr hab. n. społ. Błażej Kmieciak, prof. UM w Łodzi – Przewodniczący Zespołu,
- dr n. biol. Anna Zielińska, Instytut „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka”– Zastępca Przewodniczącego.
- prof. dr hab. n. med. Małgorzata Krajnik, Katedra Opieki Paliatywnej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy;
- prof. dr hab. n. med. Andrzej Kubler, Koordynator Centrum Leczenia Bólu i Opieki Paliatywnej, Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu;
- ks. prof. dr hab. n. teol. Piotr Morciniec, Uniwersytet Opolski;
- prof. dr hab. n. med. Radosław Owczuk, Konsultant Krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Gdański Uniwersytet Medyczny, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku;
- ks. bp dr hab. n. teol. Józef Wróbel SCJ, prof. KUL;
- dr n. o zdr. Izabela Kaptacz, Zakład Medycyny i Opieki Paliatywnej, Wydział Nauk o Zdrowiu w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach; Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej, Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa opieki paliatywnej;
- dr n. med. Marek Karwacki, Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego;
- dr n. hum. Renata Kleszcz-Szczyrba, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych,Instytut Psychologii;
- dr n. med. Jacek Siewiera, Wojskowy Instytut Medyczny;
- dr n. prawn. Małgorzata Szeroczyńska, Prokuratura Rejonowa w Żyrardowie;
- dr n. prawn. Iwona Wrześniewska-Wal, Zakład Prawa Medycznego i Orzecznictwa Lekarskiego, Szkoła Zdrowia Publicznego, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego.
- dr n. med. Magdalena Wąsek-Buko, Śląskie Hospicjum Perinatalne.
- lek. med. Anna Gręziak, specjalista w dziedzinie reanimacji i intensywnej terapii, członek Rady Przejrzystości przy Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.
Źródło: RPP
Przeczytaj także: Proporcja długości palców może być też markerem diagnostycznym
