NFZ zapowiedział uregulowanie rynku leków recepturowych i koniec z maściami nawet po 200 tys. zł. Narodowy Fundusz Zdrowia skarży się, że leki recepturowe to niewielki koszt dla pacjenta, a ogromy dla płatnika. Jest tak dlatego, że NFZ finansuje leki z programów lekowych, stosowanych w chemioterapii, w refundacji aptecznej z różnym poziomem odpłatności po stronie pacjenta (30% lub 50%), ale także bezpłatne, np. dla kobiet w ciąży, dzieci czy osób 65+, a także leki recepturowe. NFZ szacuje, że w skali tego roku wydaje na leki recepturowe przeszło 700 mln zł. Ponadto, Fundusz podaje, że pudełko maści kosztuje NFZ więcej niż roczna terapia pacjenta z nowotworem.
Przeczytaj także: Bezpłatne leki nie od każdego lekarza.
Lek recepturowy przygotowuje farmaceuta. Skład leku jest podany na recepcie. Następnie apteka wystawia fakturę za lek recepturowy, którą opłaca NFZ. Fundusz przedstawił tabelę z przykładami 10 maści, za które NFZ zapłacił ponad pół miliona złotych. Chodzi min. o maści o działaniu przeciwbólowym, przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym. Z tabeli wynika, że wartość maści z jednej recepty waha się w przedziale 31 495,90- 181 379,90 zł.
NFZ przekonuje, że patrząc na skład maści wyraźnie widać, że koszt surowców użytych do ich przygotowania jest wręcz abstrakcyjnie wysoki. Szczególnie, że chodzi o te same substancje czynne, które znajdują się w lekach gotowych za 20-30 zł.
Z danych podanych przez NFZ wynika, że w 2012 r. wartość refundacji leków recepturowych nie przekraczała 180 mln zł. Dekadę później wyniosła już ponad 550 mln zł. W tym czasie, regularnie spadała natomiast liczba pacjentów, którzy realizowali recepty na leki recepturowe. W ciągu 10 lat jest ich dokładnie o połowę mniej: w 2012: 2,2 mln, a w 2022: 1,12 mln.
– Miejsce leków recepturowych, które powinny stanowić uzupełnienie standardowej farmakoterapii, zostało wypaczone, a ich rola, w szczególności poziom finansowania, osiągnął nieakceptowane wartości – przyznają analitycy, którzy badają rynek leków recepturowych.
Kontrole aptek i lekarzy.
Lekami recepturowymi od lat interesuje się Departament Kontroli NFZ. Wątpliwości budzi przede wszystkim:
- przepisywanie leków recepturowych pomimo występowania na rynku leków gotowych zabezpieczających pacjentów w tych samym stanach klinicznych
- wykorzystywanie opakowań o małej gramaturze pomimo dostępności opakowań większych i tańszych, co sztucznie podbijało cenę leku recepturowego.
W latach 2020-2023 NFZ przeprowadził łącznie blisko 180 postępowań kontrolnych aptek i ok. 20 postępowań w obszarze ordynacji lekarskiej (wobec 57 lekarzy). Wszystkie dotyczyły leków recepturowych. Łączne skutki finansowe z tytułu wykrytych nieprawidłowości wyniosły ponad 18 mln zł.
– Większość aptek, które realizują recepty na leki recepturowe, działa prawidłowo, ale także tu są „czarne owce”. Część aptek z leków recepturowych uczyniła sobie dochodowy biznes, za który płacimy wszyscy. Zauważamy również niewytłumaczalne ilości przepisywanych leków recepturowych przez niektórych lekarzy. Warto zaznaczyć, że lek recepturowy należy traktować, jako świadczenie jednostkowe, wyjątkowe i zindywidualizowane pod kątem stanu klinicznego konkretnego pacjenta – przyznają kontrolerzy NFZ.
Ministerstwo Zdrowia widząc nieprawidłowości w obszarze leków recepturowych i niekontrolowany wzrost cen surowców niezbędnych do ich przygotowania, zdecydowało o regulacji tego rynku. Dlatego też w nowelizacji ustawy refundacyjnej znalazły się przepisy ustalające ceny maksymalne za składniki wykorzystywane w lekach recepturowych. Listę surowców wraz z ich cenami opublikował już Narodowy Fundusz Zdrowia. Zmiany będą obowiązywać od 1 stycznia 2024 r.
Regulacja rynku leków recepturowych nie oznacza, że NFZ przestanie w ogóle je finansować. Regulacje mają jedynie zablokować niekontrolowany wzrost cen.
