Naukowcy i studenci z Uniwersytetu Zielonogórskiego przeprowadzili badania, z których wynika, że co czwarty kleszcz znaleziony w mieście zaraża boreliozą.
Źródło: Nauka w Polsce
Jak przebiegało badanie
W ramach badania naukowcy i studenci wyruszyli w miasto z białymi flagami o powierzchni jednego metra kwadratowego. Przygotowanym materiałem obmiatali rośliny i trawy w 72 miejscach w mieście m.in. w parkach, na skwerach, trawnikach w centrum miasta oraz terenach zielonych przy przedszkolach i szkołach.
Po przebadaniu kleszczy, które przyczepiły się do flagi, okazało się, że 25 procent z nich było nosicielami krętków Borreli, które u człowieka wywołują boreliozę.
Kleszcze przenoszą choroby
„Kleszcze są specyficzną grupą zwierząt, która może zaatakować ludzi i przenieść różnego rodzaju choroby odkleszczowe” – powiedział PAP dr Olaf Ciebiera z Uniwersytetu Zielonogórskiego.
W Zielonej Górze występują dwa rodzaje kleszczy pospolity oraz łąkowy. “Niebezpieczny dla nas jest kleszcz pospolity, ponieważ to on atakuje człowieka” – wyjaśnił Ciebiera. Z kolei kleszcz łąkowy żeruje na sarnach, dzikach czy jeleniach. „Ten odsetek patogenów w kleszczach jest różny i zależy od środowiska, czy to jest w mieście, czy poza miastem. Ale rzeczywiście w północno-wschodniej czy wschodniej Polsce tej boreliozy jest więcej” – dodał.
Badanie kleszcza pod kątem patogenów, które w nim występują, polega na rozdrobieniu osobnika i wydzieleniu z niego DNA. „Jeśli już wydzielimy DNA to namnażamy fragment genu flageliny z bakterii patogennej Borrelia, która występuje w śliniankach kleszcza” – wyjaśniła dr Renata Grochowalska z Uniwersytetu Zielonogórskiego. Jak zauważyła, zaskoczeniem dla badaczy było to, że „że faktycznie co czwarty kleszcz jest zarażony bakterią Borrelia, która jest rzeczywiście chorobotwórcza dla człowieka”.
Kleszcze przenoszą wiele różnych chorób. To m.in. babeszjoza, anaplazmoza czy riketsjoza. Jeden kleszcz może mieć w sobie kilka różnych patogenów. Jednym ukąszeniem może więc zarazić kilkoma chorobami.
W warunkach naturalnych w Polsce występuje 19 gatunków kleszczy. Na wschód od Wisły coraz częściej można spotkać kleszcza łąkowego, uznawanego za gatunek bardziej ciepłolubny. Najliczniejszą grupę stanowi jednak kleszcz pospolity, który najczęściej atakuje ludzi. Może przenosić boreliozę i wirusa kleszczowego zapalenia mózgu.
Jak ochronić się przed kleszczem
Zdaniem Grochowalskiej, jeśli zachowamy środki ostrożności, „to spotkanie z kleszczem nie musi być niebezpieczne”.
Przed kleszczami chronią środki dostępne w sklepach. “Dla psów lub kotów skuteczne będą specjalne obroże” – podkreślił Ciebiera i dodał, że takie obroże na bucie czy nodze mogą dla ochrony nosić również osoby pracujące w lesie.
Aby uchronić się przed wkłuciem kleszcza, należy unikać spacerów porośniętymi brzegami rzek, wśród wysokich traw, na leśnych mokradłach, ponieważ to naturalne środowisko bytowania kleszczy. Jeśli wybieramy się na taki spacer, należy założyć wysokie buty, długi rękaw i długie spodnie, nakrycie głowy. Ponadto powinno się stosować środki odstraszające kleszcze, np. kremy, aerozole, olejki.
Jak usunąć kleszcza?
Od początku roku potwierdzono w Polsce 9134 przypadki boreliozy i 159 kleszczowego zapalenia mózgu – wynika z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny o zachorowaniach na choroby zakaźne.
Jeśli dojdzie do wkłucia się kleszcza, należy go jak najszybciej wyjąć z ciała. Nie wolno go smarować tłuszczem, benzyną, wykręcać ani wyciskać. Należy delikatnie chwycić przy samej skórze kleszcza pęsetą i wyciągnąć w górę. Zamiast pęsety można użyć miniaturowych pompek ssących lub plastikowych kleszczołapek, które można kupić w aptece. Po wyjęciu miejsce ukłucia trzeba starannie zdezynfekować.
Jeżeli w trakcie usuwania kleszcza pozostanie duży fragment jego ciała, np. główka, należy zgłosić się do lekarza. Mniejsze fragmenty kleszcza, które w trakcie usuwania pozostaną pod skórą, z reguły nie zwiększają ryzyka zakażenia. Wówczas wystarczy umycie i dezynfekcja rany.
Po spacerze trzeba pamiętać, by wytrzepać odzież, aby usunąć kleszcze, które nie zdążyły się wkłuć w skórę, i obejrzeć całe ciało, zwracając szczególną uwagę na okolice brzucha, piersi, pachwin i kolan.
Przeczytaj także: Zwolnienie lekarskie można wystawić wstecz i na przyszłość. Sprawdź zasady
