Ustalając warunki udziału w postępowaniu zamawiający mają obowiązek dokonywania tej czynności z poszanowaniem zasad równego traktowania wykonawców. Czy ograniczenie wymogu wykazania przez wykonawcę posiadania doświadczenia w jednokrotnej realizacji usługi podobnej do przedmiotu zamówienia z okresu ostatnich trzech lat potwierdza, że wykonawca posiada ugruntowane umiejętności i wiedzę, dające rękojmię należytego wykonania zamówienia?
Ze względu na swoje potrzeby i zadania powierzone do wykonania wykonawcy na mocy SWZ jest, zamawiający są zainteresowani wyłonieniem wykonawcy doświadczonego, o ugruntowanej i pewnej wiedzy, który pozwala na realizację celu zamówienia. W kontekście usług wykonywanych na rzecz podmiotów leczniczych postawione kryterium ma jednak wymiar znacznie szerszy – niejednokrotnie stoi na straży bezpieczeństwa pacjentów, a zatem celów o znaczeniu znacznie bardziej fundamentalnym aniżeli ochrona środków publicznych – związanych z ochroną zdrowia i życia ludzi. Z tej perspektywy postulat formułowania wymogów postępowania w sposób adekwatny dla osiągnięcia celu w postaci wyboru wykonawcy dającego rękojmię prawidłowego wykonania usług, nabiera szczególnego znaczenia.
KIO w wydanym orzeczeniu o sygn. akt 588/24 podkreśliła, że „ustawodawca nie zdecydował się na określenie minimalnych limitów w zakresie warunków, pozostawiając ich ustalenie zamawiającemu. Zamawiający ma obowiązek natomiast ustalić je jako minimalne poziomy zdolności. Minimalne poziomy zdolności należy rozumieć natomiast jako poziomy niezbędne do ochrony interesów zamawiającego, a jednocześnie zapewniające uczciwą konkurencję.”
Celem ustalenia warunków udziału jest wybór wykonawcy gwarantującego należyte wykonanie zamówienia. Sprecyzowane warunki muszą odzwierciedlać poziom adekwatny do celów zamawiającego, nie mogą mieć charakteru nadmiernego w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zamawiający zgodnie z dyspozycją przepisu art. 112 ust. 1 pzp musi określić warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. „Proporcjonalność warunków udziału w postępowaniu i ich przydatność do oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, należy odnosić do konkretnego przedmiotu zamówienia, jego zakresu i stopnia skomplikowania oraz uwarunkowań, w jakich to konkretne zamówienie będzie realizowane. Nie jest natomiast możliwe ustalenie jedynego prawidłowego poziomu warunków dla zamówień udzielanych w różnym czasie na podobny, czy nawet taki sam przedmiot zamówienia, zawsze bowiem występować będą różnice czy to w szczegółowych elementach przedmiotu zamówienia, czy okolicznościach towarzyszących jego wykonywaniu” (wyrok KIO sygn. akt 97/24). Warunki udziału w postępowaniu uwzględniać muszą potrzeby związane z należytą realizacją zamówienia, które w obiektywny sposób doprowadzić mają do wyboru wykonawcy gwarantującego należyte wykonanie zamówienia.
KIO uznała, że „wymaganie w warunku posiadania przez wykonawcę doświadczenia w realizacji co najmniej dwóch usług o skomplikowanym zakresie przedmiotowym, w wysokim reżimie sanitarnym na określonych oddziałach za określoną kwotę przy odpowiednio długim okresie wykonywania tych czynności nie spowoduje po stronie Zamawiającego zmniejszenia ryzyka epidemiologicznego” (KIO 4508/24).
W postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą o sygn. akt. KIO 583/24 , której przedmiotem było rozpoznanie naruszenia art. 112 ust. 1 i 2 pkt 3 w zw. z art. 116 oraz w zw. z art. 16 i 17 ustawy p.z,p. poprzez ustalenie warunku dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej (doświadczenie) w sposób nieproporcjonalny względem przedmiotu zamówienia, tj. poprzez określenie warunku udziału w postępowaniu na zbyt niskim poziomie zdolności w stosunku do przedmiotu zamówienia (o treści: „Zamawiający uzna, że Wykonawca posiada wymagane zdolności techniczne lub zawodowe do należytego wykonania zamówienia, jeżeli Wykonawca wykaże, że w okresie ostatnich trzech lat, przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie – wykonał lub wykonuje należycie minimum 2 usługi kompleksowego sprzątania (w tym bloku operacyjnego), transportu wewnętrznego oraz czynności pomocniczych o wartości brutto co najmniej 5,000,000,00 zł każda, w szpitalach o powierzchni sprzątania co najmniej 25 000 m2 każdy i o ilości minimum 300 łóżek każdy, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane z załączeniem dowodów, czy zostały wykonane należycie” na zbyt niskim poziomie) – KIO nie uwzględniła zarzutu. To potwierdza, że warunek udziału w postępowaniu na poziomie wykazania realizacji 2 usług jest prawidłowy.
Jak wynika z wyroku KIO z dn. 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt: KIO 844/23 „Okoliczność, że jeden z wykonawców zainteresowanych udziałem w postępowaniu nie spełnia warunku, nie zobowiązuje do obniżenia wymogów przez zamawiającego. Warunek udziału w postępowaniu określa się w korelacji do przedmiotu zamówienia, a nie do potencjału konkretnego wykonawcy.” Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku o sygn. akt KIO 2627/17 stwierdziła także: „Zgodnie z wykładnią art. 112 ust. 1 i 2 pkt 4 p.z.p.w zw. z art. 116 ust. 1 p.z.p. w zw. z art. 16 pkt 1-3 p.z.p. nakaz stworzenia i zachowania warunków w sposób powiązany z przedmiotem zamówienia oraz do niego proporcjonalny, z uwzględnieniem zachowania konkurencji wśród wykonawców ubiegających się o zamówienie, nie jest tożsamy z nakazem dopuszczenia do zamówienia wszystkich podmiotów, w tym niezdolnych do jego realizacji w sposób, który nie zapewni spełnienia kryterium wyboru oferty, w tym przypadku najniższej ceny. Rozszerzenie konkurencji nie jest celem w sposób bezwzględny najwyższym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Granicę dla rozszerzania konkurencyjności danego postępowania wyznaczają realne i obiektywne czynniki, mierzące zdolności wykonawcy w kontekście specyfiki i wymagań dotyczących przedmiotu zamówienia. Z tej zasady nie wynika obowiązek dostosowywania przez Zamawiającego wymagań określających warunki udziału w postępowaniu do warunków dostępnych konkretnemu wykonawcy.” Zasadnym jest ustalenie w postępowaniu warunków udziału dotyczących wiedzy, doświadczenia i umiejętności wykonawcy w realizacji usług podobnych do przedmiotu zamówienia.
Wsparcie merytoryczne i weryfikacja SWZ: KMITA Kancelaria
Przeczytaj także: Udostępnienie ofert złożonych w zapytaniu ofertowym w trybie dostępu do informacji publicznej
