Czy nowa Minister Zdrowia podejmie działania mających na celu zmianę przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie odpłatności za świadczenia zdrowotne udzielane osobom, które nie przedstawiły dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo nie złożyły oświadczenia, o którym mowa w art. 50 ust. 6 w terminie wskazanym w art. 50 ust. 11 i 12 ww. ustawy? Zarówno pojedyncze szpitale jak i Wielkopolski Związek Szpitali skierowały do Katarzyny Sójki wnioski o interwencję. Szpitale borykają się z olbrzymi długami z powodu należności z jakimi zalegają nieubezpieczeni pacjenci.
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej, podmiot leczniczy zobowiązany jest do udzielenia pomocy medycznej w stanach nagłych.
Stosownie zaś do treści art. 50 ust. 11 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych „w stanach nagłych lub w przypadku, gdy ze względu na stan zdrowia nie jest możliwe złożenie oświadczenia, o którym mowa w ust. 6, świadczenie opieki zdrowotnej zostaje udzielone pomimo braku potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej”. W takim przypadku osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do przedstawienia dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia, o prawie do świadczeń w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia udzielania świadczenia opieki zdrowotnej, a jeżeli świadczenie to jest udzielane w oddziale szpitalnym, w terminie 7 dni od dnia zakończenia udzielania świadczenia opieki zdrowotnej – pod rygorem obciążenia tej osoby kosztami udzielonych jej świadczeń. Termin ten jest jedynie terminem instrukcyjnym, gdyż jak wynika z art. 50 ust. 12 ww. ustawy może wynosić aż rok.
Udzielanie świadczeń osobom, które nie dopełniły obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, albo nie złożyły oświadczenia, o którym mowa w art. 50 ust. 6 ustawy w terminie wskazanym w ustawie, wiąże się z ponoszeniem przez podmiot leczniczy znacznych kosztów, które nie znajdują pokrycia w zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia umowach.
Koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w opisanych przypadkach powinien ponosić NFZ. Często zdarza się, że pacjent nieubezpieczony umiera, nie pozostawiając żadnego majątku. W takim przypadku koszty jego leczenia i hospitalizacji pokrywa Szpital, bo niemożliwe jest wyegzekwowanie długu od jego spadkobierców (wiąże się to z koniecznością wytaczania postępowania spadkowego, co znacznie utrudnia dochodzenie należności- wymaga wyłożenia na ten cel kolejnych środków i zaangażowania osób świadczących usługi prawne do jego prowadzenia).
W wyniku obowiązujących przepisów powstałe wierzytelności są nie do wyegzekwowania. Nierzadko już samo uzyskanie nakazu zapłaty bywa dużym wyzwaniem. Sąd nie mogąc doręczyć korespondencji pod adres podany przez pacjenta, zobowiązuje podmiot leczniczy do jego doręczenia za pośrednictwem komornika sądowego. Wówczas okazuje się, że dłużnik nie mieszka w podanym miejscu, a jego odnalezienie jest niemożliwe (często są to osoby niepracujące, niezarejestrowane w Urzędzie Pracy, nadużywające alkoholu, ponadto podają adresy nieistniejące lub adresy, pod którymi już nie zamieszkują). Nawet jeśli dojdzie do uzyskania nakazu zapłaty, to postępowanie egzekucyjne jest umarzane wobec bezskuteczności egzekucji. W takim przypadku Szpital musi ponosić dodatkowe koszty w postaci zaliczek na poczet wydatków komorniczych celem podjęcia czynności egzekucyjnych.
Podmiot leczniczy obowiązany jest przestrzegać dyscypliny finansów publicznych. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, szpital musi pokrywać koszty leczenia i hospitalizacji pacjentów- dłużników, a tym samym zaliczać umorzone należności w ciężar kosztów prowadzonej działalności bez uzyskiwania ze strony Państwa należnych przychodów, co pogarsza i tak już trudną sytuację finansową szpitali.
Tymczasem zadłużenia szpitali sięgają kilkuset tysięcy rocznie.
Koszty nieuregulowanych zobowiązań pacjentów z tytułu uzyskanych świadczeń opieki zdrowotnej decydują o znaczącym zadłużeniu placówek. Szpitale regularnie odnotowują stratę z powodu osób nieubezpieczonych, których leczą stosownie do ustawowego obowiązku. Rozwiązanie opisanego problemu, nie powinno stanowić obowiązku szpitali, lecz powinno zostać rozwiązane systemowo.
Powyżej opisane, aktualnie obowiązujące regulacje prawne naruszają w istotny sposób zasadę równego traktowania świadczeniodawców i nie znajdują usprawiedliwienia w demokratycznym państwie prawa, w którym system opieki zdrowotnej powinien być finansowany przez Fundusz, o czym zresztą stanowi art. 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
