Pomimo, że już dawno zakończył się okres zawieszenia raportowania schematów podatkowych, a więc najpóźniej do końca sierpnia należało zaraportować wszystkie schematy krajowe, podmioty lecznicze nadal są słabo zorientowane w tym temacie. Schematy podatkowe mają w założeniu uszczelnić system podatkowy w Polsce.
Najpierw definicje.
Promotor to dyrektor finansowy, główny księgowy, uniwersytet, radca prawny. Podmiot zewnętrzny- opracowuje, udostępnia, wdraża uzgodnienie.
Wspomagający- księgowy, główny księgowy- np. wykonujący przelewy, wystawiający faktury).
Korzystający- spółka, SPZOZ.
Co to jest schemat podatkowy?
Schemat podatkowy to uzgodnienie, które:
a) spełnia kryterium głównej korzyści oraz posiada ogólną cechę rozpoznawczą,
b) posiada szczególną cechę rozpoznawczą, lub
c) posiada inną szczególną cechę rozpoznawczą.
Kryterium głównej korzyści oraz ogólna cecha rozpoznawcza
->Główna korzyść
Kryterium głównej korzyści uważa się za spełnione, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności oraz faktów należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej rozsądnie oczekiwanej lub wynikającej z wykonania uzgodnienia, a korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści, którą podmiot spodziewa się osiągnąć w związku z wykonaniem uzgodnienia.Może to być np. przejście z umowy o pracę na kontrakt- wcześniej jednostka była płatnikiem i pobierała zaliczki za podatek dochodowy, a przejście pracownika na działalność gospodarczą spowoduje, że szpital przestanie być płatnikiem. Jest spełniona alternatywna droga postepowania, bo jest wybór- dana osoba może być na kontrakcie, zleceniu, umowie o pracę. Trzecia przesłanka to cel działania: czy determinantem działania była chęć ograniczenia funkcji płatnika, jeśli tak to spełnione jest kryterium głównej korzyści (chyba, że pracownik sam wychodzi z tą inicjatywą, to przesłanka celu działania, głównej korzyści nie jest spełniona).
Przykładem schematu zazwyczaj nie jest leasing operacyjny. Choć jest możliwość wybrania alternatywnych rozwiązań np. kupno samochodu za gotówkę, to często przesłanką jest chęć zapewnienia sobie płynności finansowej, a nie uzyskania korzyści podatkowej.
Schematami podatkowymi nie są też umowy na usługi medyczne, gdyż te są zwolnione z VAT. Z kolei uwagę zwrócić trzeba na wszystkie przypadki, gdzie szpital rozlicza się podatkowo (np. nabywaniu nowych podmiotów, spółek, rozwoju usług medycznych nieobjętych zwolnieniem).
-> Ogólna cecha rozpoznawcza.
Ogólna cecha rozpoznawcza zachodzi, gdy pomiędzy szpitalem, a promotorem dojdzie do zawarcia klauzuli poufności, co do rodzaju rozwiązania, które spowodowało osiągnięcie korzyści podatkowej dla szpitala (np. z doradcami podatkowymi, radcami prawnymi). Dotyczy to też faktycznego zrealizowania klauzuli poufności, mimo braku takich zapisów w łączącej strony w umowie. Nie chodzi tu o klauzulę poufności w umowach handlowych np. dostawy sprzętu medycznego.
Schemat podatkowy zajdzie, gdy podmiot zawiera umowy z success fee- np. gdy jednostka zewnętrzna wdroży w spółce rozwiązanie podatkowe w wyniku którego szpital osiągnie korzyść podatkową, a ta jednostka zewnętrzna otrzyma wynagrodzenie success fee obliczone od tej korzyści majątkowej. Dotyczy to też faktycznego wypłacenia success fee choć nie było o niej mowy w umowie. Nie chodzi tu jednak o wynagrodzenie success fee za wygraną w postepowaniach cywilno-prawnych.
Ponadto, przekazanie przez promotora szpitalowi propozycji zmian lub wprowadzenie zapisów do umów, regulaminów, którego skutkiem jest zmiana form opodatkowania- stanowić będzie schemat podatkowy. Chodzi tu o działania restrukturyzacyjne, lub np. zastosowanie do pracowników 50% kosztów uzyskania przychodów. Dotyczy także zobowiązania się do dalszej współpracy z promotorem.
Dodatkowo, zmiana formy opodatkowania, zmiana struktury właścicielskiej, zmiana formy prowadzenia działalności, podział spółek na kilka mniejszych dla osiągnięcia statusu małego podatnika- stanowią schemat podatkowy.
Szczególna i inna korzyść rozpoznawcza.
Osiągnięcie korzyści podatkowej, albo posiadania alternatywnej drogi postepowania nie ma znaczenia przy szczególnych i innych cechach rozpoznawczych. Sytuacje te jednak rzadko kiedy mają miejsce jeśli chodzi o szpitale. Dlatego poniżej zostaną omówione tylko przykładowe sytuacje.
-Szczególne cechy wystąpią gdy podmiot powiązany ma siedzibę w raju podatkowym, lub transakcja leasingowania środka trwałego od podmiotu zagranicznego (dwie strony transakcji dokonują odpisów amortyzacyjnych). Nabywanie towarów z zagranicy nie jest schematem podatkowym.
-Schematem podatkowym jest przeniesienie aktywów trwałych za granicę- trzeba uzyskać informację jaką druga strona przyjęła cenę transakcji dla celów podatkowych i sprawdzić, czy różnica jest większa niż 25%.
-Przeniesienie rachunków bankowych do krajów nie mających podpisanej umowie o przekazywanie informacji bankowych jest schematem podatkowym (chodzi o obejście obowiązku raportowania).
– Schematem podatkowym jest realizowanie należności na rzecz spółek nieprowadzących rzeczywistej działalności.
– Będą to także pożyczki z podmiotem tworzącym korzystające ze zwolnienia ze sporządzenia dokumentacji cen transferowych, z ustalonym oprocentowaniem (objęte mechanizmem safe harbour).
-Przeniesienie aktywów podmiotu tworzącego może powodować schemat podatkowy, ale jest mało prawdopodobne, by wpływało to w istotny sposób na wskaźniki finansowe szpitala.
– Przeniesieni między jednostkami powiązanymi prawo do wartości niematerialnych trudnych do wycenienia (licencje, znaki towarowe, oprogramowania, wykorzystywanie baz danych). Nie chodzi o nabywanie przez szpital licencji na oprogramowanie, one funkcjonują na rynku i łatwo je wycenić- nabywane są zresztą od podmiotu zewnętrznego.
Podmioty lecznicze powinny wdrożyć w swoich organizacjach wewnętrzną procedurę raportowania schematów podatkowych. Kary za niedopełnienie obowiązków raportowania są drakońsko wysokie.
Zobacz także: Zamówienie z wolnej ręki.
