Pracodawcy mogą sprawdzać, czy pracownik lub kandydat do pracy nie jest dłużnikiem alimentacyjnym. W przeciwnym razie narażają się na popełnienie wykroczenia.
Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała, że podczas kontroli wciąż wykrywane są przypadki zatrudnienia “na czarno”. PIP zwraca uwagę, że takie działania są wygodne dla pracodawców, bo w ten sposób ograniczają oni koszty zatrudnienia. Z kolei pracownik ucieka przed wierzycielem, który nie będzie mógł zająć jego wynagrodzenia za pracę. “Ze wstępnych wyników badania modułowego BAEL, opublikowanych przez GUS 31 października 2023 r., wynika, że liczba osób w wieku 15-89 lat, które w okresie od stycznia do grudnia 2022 r. wykonywały pracę nierejestrowaną (przynajmniej raz), wyniosła 342 tysiące. “- informuje PIP.
Pracodawca może popełnić wykroczenie
Jeżeli pracownik, któremu nie potwierdzono na piśmie zawartej umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy, jest osobą, wobec której toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, i zalega on ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące, pracodawca podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł. Karalne jest również wypłacanie wynagrodzenia wyższego niż wynikające z zawartej umowy o pracę, bez dokonania potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych.
W Krajowym Rejestrze Zadłużonych ujawnia się informacje o osobach fizycznych, wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych. Pracodawca zatrudniający pracownika powinien w nim sprawdzić, czy kandydat do pracy lub pracownik jest dłużnikiem alimentacyjnym.
Do popełnienia wykroczenia może dojść gdy pracodawca celowo pomaga pracownikowi (dłużnikowi alimentacyjnemu) ukryć swoje dochody. “Może to wynikać z zatrudnienia pracownika na czarno, nieprawdziwego obniżenia wynagrodzenia lub czasu pracy pracownika oraz wypłaty dodatkowego niezewidencjowanego wynagrodzenia, tzn. wynagrodzenia wypłacanego pod stołem. (…) wskazane wykroczenia można popełnić nieumyślnie w sytuacji, gdy pracodawca nie ma zamiaru pomagać w ukryciu wynagrodzenia pracownika (będącego dłużnikiem alimentacyjnym), jednak z uwagi na niedbalstwo pracodawcy do takiej sytuacji właśnie dochodzi. Pracodawcy mają możliwości weryfikacji pracownika będącego dłużnikiem alimentacyjnym nawet w sytuacji, gdy taki pracownik nie przekaże takiej informacji.”- zaznacza PIP.
Przepisy nie przewidują po stronie pracodawcy obowiązku sprawdzania pracownika w rejestrze, ale z uwagi na konstrukcję nowych wykroczeń, warto upewnić się, czy pracownik nie jest wpisany do rejestru. “Pracodawca odpowiada bez względu na to, czy miał wiedzę o obowiązku alimentacyjnym ciążącym na osobie zatrudnianej czy też nie”- przekonuje PIP.
Pracodawca może mieć więcej problemów
“Inspektor pracy w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego może wszcząć postępowanie wykroczeniowe za ujawnione nieprawidłowości i nałożyć na pracodawcę mandat karny (za omówione wykroczenia z art. 281 § 2 k.p. i art. 282 § 3 k.p.) czy też skierować wniosek o ukaranie do sądu. Przekazywanie do ZUS nieprawdziwych danych mających wpływ na wymiar składek na ubezpieczenia społeczne, tj. niepodanie lub wskazanie nieprawdziwego wynagrodzenia za pracę, jest przestępstwem uregulowanym w Kodeksie karnym w art. 219. W tym zakresie inspektor pracy może skierować zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do prokuratury. Powoduje to również możliwość popełnienia przestępstwa karnoskarbowego, gdyż niepodawanie lub podawanie nieprawdziwych danych w zakresie wypłacanego wynagrodzenia wpływa również na wysokość składki na podatek dochodowy. W tym zakresie inspektor pracy powiadamia właściwy urząd skarbowy, który może wszcząć odrębne postępowanie.”- wyjaśnia Państwowa Inspekcja Pracy.
Partner merytoryczny: KMITA KANCELARIA
Przeczytaj także: Umowa zlecenie zamiast umowy o pracę. Inspektorzy PIP bezsilni
- Ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych
- Ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych
- Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny
- Kodeks pracy. Komentarz aktualizowany
- PIP
