Celem identyfikacji beneficjenta rzeczywistego jest ustalenie i zapisanie jego danych jako osoby fizycznej. Niektóre podmioty są zobowiązane do identyfikowania swoich klientów, ze względu na przepisy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy. W przypadku Szpitali weryfikacji podlegają ich kierownicy. Na czym polega weryfikacja? Czy jest się czego obawiać?
Instytucjami obowiązanymi do stosowania identyfikacji beneficjenta rzeczywistego są min. banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, oddziały instytucji kredytowych, instytucje finansowe mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz oddziały instytucji finansowych niemających siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, instytucje pożyczkowe, operatorzy pocztowi, w niektórych wypadkach adwokaci, radcowie, notariusze, doradcy podatkowi. Instytucje obowiązane stosują środki bezpieczeństwa finansowego w przypadku nawiązywania stosunków gospodarczych.
Instytucje obowiązane stosują środki bezpieczeństwa finansowego w przypadku nawiązywania stosunków gospodarczych. Jeśli instytucja obowiązana świadczy dla strony trzeciej usługi, które nie wchodzą w zakres prowadzonej przez nią działalności zawodowej, to nie możemy mówić, że strona trzecia jest jej klientem, a tym samym nie powstaje obowiązek wykonywania środków bezpieczeństwa finansowego. Nie można go rozciągać na te aspekty działalności instytucji obowiązanej, które nie są immanentnie związane z usługami objętymi jej główną działalnością. Transakcja taka jest transakcją w ramach gospodarki własnej.
Pamiętać należy, że instytucje obowiązane stosują środki bezpieczeństwa finansowego także min. w przypadku:
a) przeprowadzania transakcji okazjonalnej: o równowartości 15 000 euro lub większej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane, lub
b) która stanowi transfer środków pieniężnych na kwotę przekraczającą równowartość 1000 euro,
Nawet, gdyby uznać, że transakcja zakupu nie wchodzi w zakres stosunku gospodarczego, to może stanowić transakcją okazjonalną, co może prowadzić do obowiazku weryfikacji klienta przez instytucję obowiązaną. Zgodnie z brzmieniem ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu transakcją okazjonalną jest transakcja, która nie jest przeprowadzana w ramach stosunków gospodarczych.
"Beneficjent rzeczywisty - rozumie się przez to każdą osobę fizyczną sprawującą bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad klientem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez klienta, lub każdą osobę fizyczną, w imieniu której są nawiązywane stosunki gospodarcze lub jest przeprowadzana transakcja okazjonalna."
"Klient - rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której instytucja obowiązana świadczy usługi lub dla której wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej przez nią działalności zawodowej, w tym z którą instytucja obowiązana nawiązuje stosunki gospodarcze, lub na zlecenie której przeprowadza transakcję okazjonalną, przy czym w przypadku umowy ubezpieczenia przez klienta instytucji obowiązanej rozumie się ubezpieczającego, a w przypadku umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy, o której mowa w art. 30032 i art. 3282 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1467, 1488, 2280 i 2436), przez klienta instytucji obowiązanej rozumie się wyłącznie akcjonariusza, zastawnika lub użytkownika akcji podlegającego wpisowi do tego rejestru w związku z transakcją stanowiącą podstawę dokonania wpisu."
Środki bezpieczeństwa finansowego obejmują:
1) identyfikację klienta oraz weryfikację jego tożsamości;
2) identyfikację beneficjenta rzeczywistego oraz podejmowanie uzasadnionych czynności w celu weryfikacji jego tożsamości.
Instytucje obowiązane, stosując środki bezpieczeństwa finansowego, identyfikują osobę upoważnioną do działania w imieniu klienta oraz weryfikują jej tożsamość i umocowanie do działania w imieniu klienta.
Instytucje obowiązane na potrzeby stosowania środków bezpieczeństwa finansowego mogą przetwarzać informacje zawarte w dokumentach tożsamości klienta i osoby upoważnionej do działania w jego imieniu oraz sporządzać ich kopie.
Identyfikacja klienta polega na ustaleniu w przypadku osoby fizycznej:
a) imienia i nazwiska,
b) obywatelstwa,
c) numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub daty urodzenia – w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL, oraz państwa urodzenia,
d) serii i numeru dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby,
e) adresu zamieszkania – w przypadku posiadania tej informacji przez instytucję obowiązaną.
Celem identyfikacji beneficjenta rzeczywistego jest ustalenie i zapisanie jego danych jako osoby fizycznej. Ustawodawca wskazuje, że w przypadku beneficjenta rzeczywistego należy ustalić imię i nazwisko oraz obywatelstwo danej osoby fizycznej, natomiast jeśli instytucja obowiązana posiada informacje o numerze PESEL, serii i numerze dokumentu tożsamości oraz adresie zamieszkania, te dane również powinny zostać zapisane.
„Adres zamieszkania jako istotny mitygant przy nadawaniu klasy ryzyka klientowi jest daną, którą instytucja obowiązana powinna pozyskać w procesie identyfikacji. Konstrukcja przepisu, wymagająca podania tej danej „w przypadku posiadania tej informacji przez instytucję obowiązaną”, jest nietrafiona. Instytucja obowiązana powinna taką daną pozyskać, a więc w formularzu aplikacyjnym klient powinien ją wpisywać jako pole obowiązkowe. Podobnie jak adres rezydencji podatkowej, czy dana dotycząca państwa urodzenia, informacja o adresie zamieszkania klienta ma wpływ nie tylko na matrycę ryzyka, ale również na proces monitorowania transakcji.”
Podczas identyfikacji dane mogą być pozyskiwane bezpośrednio od beneficjenta rzeczywistego, np. w postaci oświadczenia, lub z innych wiarygodnych źródeł, np. z publicznie dostępnych rejestrów firm.
Katalog środków bezpieczeństwa finansowego zawarty w ustawie stosowany jest w każdym przypadku. Instytucje mają jedynie możliwość zmiany intensywności i zakresu stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, co jest uzależnione od poziomu rozpoznanego i ocenionego ryzyka. W przypadkach relacji obarczonych mniejszym ryzykiem istnieje możliwość rzadszego stosowania niektórych środków.
Instytucje obowiązane mogą stosować uproszczone środki bezpieczeństwa finansowego w przypadkach, w których ocena ryzyka, potwierdziła niższe ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. O niższym ryzyku prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu może świadczyć w szczególności to, że klient jest jednostką sektora finansów publicznych, o której mowa w art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.).
W przypadku gdy instytucja obowiązana nie może zastosować jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego
1) nie nawiązuje stosunków gospodarczych;
2) nie przeprowadza transakcji okazjonalnej;
3) nie przeprowadza transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego;
4) rozwiązuje stosunki gospodarcze.
Patronat merytoryczny KMITA Kancelaria
Przeczytaj także: Harmonogram czasu pracy- czy można go zmienić, kiedy nie trzeba go ustalać?
Źródło: ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
