Ustawą z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw, a także mocą przepisów nowelizujących ww. ustawę określono sposób ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne oraz pracowników działalności podstawowej, innych niż pracownicy wykonujący zawody medyczne, zatrudnionych w podmiotach leczniczych, przy czym, pracownik wykonujący zawód medyczny to:
a) osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymującą się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny, która jest zatrudniona w ramach stosunku pracy w podmiocie leczniczym,
b) osoba zatrudniona w ramach stosunku pracy w podmiocie leczniczym, która bierze bezpośredni udział w wykonywaniu zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegających na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego, prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska oraz na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej.
Dla wyżej wskazanych osób podmiot leczniczy dokonuje podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego pracownika, którego wynagrodzenie zasadnicze jest niższe od najniższego wynagrodzenia zasadniczego, ustalonego jako iloczyn współczynnika pracy określonego w załączniku do ustawy i kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ustalenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej “Monitor Polski”, do wysokości nie niższej niż najniższe wynagrodzenie zasadnicze. Powyższych przepisów nie stosuje się do wynagrodzeń zasadniczych stażystów i rezydentów. Zgodnie z ustawą, opisane podwyższenie wynagrodzenia zasadniczego następuje corocznie na dzień 1 lipca. Sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego ustalają strony uprawnione w danym podmiocie leczniczym do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy w drodze porozumienia, a jeśli w podmiocie leczniczym, nie działa zakładowa organizacja związkowa, to zawiera porozumienie zawiera się z pracownikiem wybranym przez pracowników podmiotu leczniczego do reprezentowania ich interesów. Porozumienie powinno zostać zawarte do dnia 31 maja każdego roku.
Opisane reguły dotyczą jednak tylko pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (identycznie zresztą jak w stosunku osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy w podmiocie leczniczym, niewykonujących zawodu medycznego czyli pracowników tzw. administracyjnych).
Podwyższenie wynagrodzenia jedynie pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę powoduje spłaszczanie się siatki wynagrodzeń. Do nierzadkich należą przypadki składanych wniosków o podwyższenie wynagrodzenia również dla pracowników kontraktowych, w tym lekarzy.
Prezes AOTMiT w rekomendacji nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. w związku z wejściem w życie ustawy zwrócił uwagę na koszty:
− związane ze wzrostem wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych na podstawie umów innych niż umowa o pracę;
− związane z prognozą wskaźnika inflacji w latach 2023-2024 r.
Minister Zdrowia zatwierdził tę rekomendację w wariancie nr 3, tj: uwzględniającym we wzroście cen jednostek rozliczeniowych zarówno skutki realizacji ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego jak i uwzględniającym we wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla pozostałych form zatrudnienia, wzrostu inflacji, dodatkowego wzmocnienia dla wybranych obszarów.
W raporcie w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej WT.543.7.2023 zwrócono uwagę, że „ok. 20% pracowników zatrudnionych jest w ramach umowy cywilno-prawnej tzw. ”kontrakt”, natomiast nieco ponad 13% stanowią osoby zatrudnione na umowę zlecenie lub umowę o dzieło. Przy czym należy zwrócić uwagę, że tzw. “kontrakty” generują ok. 27% kosztów osobowych, natomiast umowy zlecenie i dzieło jedynie ok. 5%” kosztów. Największy udział umów cywilno-prawnych tzw. “kontraktów” występuje w grupie zawodowej lekarzy ze specjalizacją.
OZZPIP w zajętym stanowisku do propozycji Ministra Zdrowia w kwestii finansowania podwyżek płac zgodnie z ustawą o minimalnym wynagrodzeniu w ochronie zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. zwracał uwagę, że „w obliczu niewystarczających środków dyskryminowane zostaną także osoby pracujące w oparciu o umowy cywilnoprawne. Forma pracy nie może być podstawą do dyskryminacji finansowej. Wyceniane jest przecież świadczenie i nie może ono zależeć od umowy, na zasadzie jakiej jest realizowane.”
Brak jest zaleceń, z których wynikałaby konieczność podwyższenia wynagrodzenia także dla osób zatrudnionych w ramach umów cywilno-prawnych. Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych określa sposób ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego min. pracowników wykonujących zawody medyczne. Jeśli lekarz zatrudniony jest w ramach umowy cywilnoprawnej lub kontraktu, to brak jest podstaw do dokonania analogicznej zmiany jego wynagrodzenia z powodu dokonania takich zmian dla lekarzy pracujących na umowę o pracę.
