Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta została wzbogacona o rozdział dotyczący pełnomocnika do spraw praw pacjenta w podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych. Zmiana weszła w życie 6 września 2023 r.
Przepisy, choć nowe, nowością nie są. To, co już istniało w praktyce znalazło odbicie w prawie. W większości podmiotów leczniczych stanowisko pełnomocnika dyrektora ds. praw pacjenta funkcjonuje od wielu lat. Przepisy nie wprowadzają rewolucji w tym obszarze.
Dyrektor placówki medycznej może poprzez zmianę w regulaminie organizacyjnym utworzyć stanowisko pełnomocnika do spraw praw pacjenta, który ma zajmować się wspieraniem podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych w realizacji obowiązku przestrzegania praw pacjenta, przez udział w rozpatrywaniu skarg pacjentów, analizowaniem stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących realizacji praw pacjenta oraz proponowaniem kierownikowi podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych działań naprawczych. Pełnomocnik ds. praw pacjenta odpowiedzialny będzie także za prowadzenie szkoleń z zakresu praw pacjenta dla osób zatrudnionych w podmiocie leczniczym. Katalog zadań pełnomocnika jest otwarty i może być rozszerzany przez dyrekcję szpitali.
Jeśli w danej placówce już wcześniej funkcjonowało podobne stanowisko, to po wejściu w życie nowelizacji ustawy, kierownictwo podmiotu powinno przeanalizować, czy nazwa stanowiska, zakres zadań jak i tryb działania jest zgodny z przepisami.
Pełnomocnikiem do spraw praw pacjenta może być osoba, której wiedza i doświadczenie dają rękojmię właściwej realizacji zadań przewidzianych dla tej funkcji. Jest to stwierdzenie dość ogólne, przez to do kierownika szpitala należeć będzie ocena, czy dana osoba spełnia to kryterium.
Funkcja pełnomocnika do spraw praw pacjenta może być łączona z zatrudnieniem na innym stanowisku w tym samym podmiocie leczniczym, jeżeli nie powoduje to obaw co do zachowania bezstronności przez tego pełnomocnika, dlatego wydaje się, że pełnomocnikiem praw pacjenta nie powinien być lekarz udzielający świadczeń zdrowotnych w danym podmiocie, czy kierownik szpitala lub jego zastępca do spraw medycznych.
Pełnomocnik do spraw praw pacjenta podlega bezpośrednio kierownikowi podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych i współpracuje z Rzecznikiem Praw Pacjenta- w szczególności udziela wyjaśnień dotyczących realizacji praw pacjenta oraz bierze udział w szkoleniach organizowanych przez Rzecznika Praw Pacjenta.
Utworzenie stanowiska pełnomocnika ds. praw pacjenta jest fakultatywne. Ustawodawca nie zdecydował się na narzucenie obowiązku utworzenia takiego stanowiska we wszystkich podmiotach leczniczych, ani nawet na nałożenie takiego obowiązku na szpitale.
