Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę postępowania z zakaźnymi odpadami medycznymi. Kontrola obejmowała działania w latach 2019-2022, a więc także okres covidowy. Wyniki kontroli są alarmujące. Odpady były magazynowane, odbierane i zagospodarowywane niezgodnie z przepisami. Zdaniem NIK, szpitale nie sprawowały skutecznego nadzoru nad gospodarką zakaźnymi odpadami medycznymi.
NIK objęła kontrolą: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Główny Inspektorat Sanitarny, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 6 urzędów wojewódzkich, 6 wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska, 6 szpitali oraz 6 podmiotów gospodarujących zakaźnymi odpadami medycznymi.
NIK donosi, że we wszystkich skontrolowanych szpitalach stwierdzono nieprawidłowości dotyczące postępowania z zakaźnymi odpadami medycznymi, sposób magazynowania, czy segregacji. Worki z odpadami były niezabezpieczone przed dostępem osób nieuprawnionych, lub gryzoni. Mieszano też różne rodzaje zakaźnych odpadów medycznych. W 12 z 13 skontrolowanych szpitali ewidencja wytworzonych zakaźnych odpadów medycznych była niezgodna ze stanem faktycznym.
| Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej z 2014 r. zakaźne odpady medyczne zawierają żywe drobnoustroje lub ich toksyny, potencjalnie zdolne do wywoływania chorób u ludzi. |
Kontrola NIK wykazała, także że szpitale – jako wytwórcy zakaźnych odpadów medycznych – nie miały informacji o sposobie zagospodarowania zakaźnych odpadów medycznych. Jest to o tyle niepokojące, że podmioty te ponosiły odpowiedzialność za odpady do czasu ich termicznego unieszkodliwienia.
W raporcie NIK zwraca również uwagę, że placówki nie przestrzegały obowiązującej w przypadku zakaźnych odpadów medycznych „zasady bliskości”. 60% podmiotów unieszkodliwiających takie odpady przyjmowało je spoza województwa. Głównym powodem problemów miało być załamanie się systemu gospodarki odpadami medycznymi w skali kraju.
Warto nadmienić, iż inspektorzy sanitarni przeprowadzili kontrole w ponad połowie szpitali skontrolowanych przez NIK, w wyniku których w 5 ujawniono liczne nieprawidłowości. Dotyczyły one m.in.:
- niedostosowania pomieszczeń przeznaczonych do magazynowania odpadów do obowiązujących przepisów,
- braku właściwego oznakowania pojemników i worków z odpadami medycznymi,
- niewłaściwego sposobu magazynowania odpadów (np. przechowywania odpadów zakaźnych poza magazynem lub niewłaściwego czasu ich magazynowania),
- nierzetelnego sporządzania ewidencji odpadów oraz sprawozdania o wytwarzanych opadach i gospodarowaniu odpadami,
- braku dokumentów potwierdzających unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych,
- przekazywania odpadów medycznych do nieczynnej spalarni odpadów medycznych.
W wyniku kontroli NIK wydała zalecenia zarówno dla Ministra Klimatu i Środowiska, jak i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska a przede wszystkim do kierowników placówek medycznych i podmiotów unieszkodliwiających odpady.
Dyrektorzy ZOZ zostali zobowiązani do zapewnienia prawidłowej klasyfikacji i prowadzenia ewidencji odpadów oraz monitorowania postępowania z wytworzonymi, zakaźnymi odpadami medycznymi.
Przeczytaj także: Będą odszkodowania za działania niepożądane po szczepionce AstraZeneca.
Pełny raport NIK dostępny na stronie NIK.
