Zalecenie unikania lub spożywania określonych alergizujących pokarmów
podczas ciąży i karmienia piersią nie są konieczne, nawet gdy występują u dziecka określone objawy alergii.
W dniu 7 czerwca 2024 roku rozpoczęła się “Konferencja Karmienie piersią, ale z głową! Współczesne wyzwania poradnictwa laktacyjnego” zorganizowana przez Centrum Nauki o Laktacji.
Dr n. med. Karolina Karcz poruszyła temat diet eliminacyjnych podczas karmienia piersią. Podkreśliła, że karmienie piersią jest najbardziej optymalne dla dziecka. Wskazała, że blisko 70% matek otrzymało zalecenia diety eliminacyjnej, w tym od personelu medycznego. Statystyki pokazują, że ok. 97% matek rozpoczyna karmienie piersią po porodzie, w 6. miesiącu życia karmionych naturalnie jest zaledwie 4% dzieci.
- Na podstawie badań własnych autorki, blisko 30% matek podało, że rozpoczęło dietę eliminacyjną w czasie laktacji – w ponad 70% decyzja o wykluczeniu z codziennego jadłospisu wybranych produktów wynikała z zaleceń lekarskich, w pozostałych przypadkachgłównie z presji rodziny i znajomych– powiedziała dr n. med. Karolina Karcz
Rekomendacje światowe wskazują jednak na brak dowodów na związek między dietą matki, a alergią dziecka. Nie zaleca się też odstawiania mleka krowiego z diety matki, by dziecko miało jak najwcześniej możliwość wytworzenia przeciwciał. Ryzyko alergii nie powinno być decydujące dla podjęcia decyzji o karmieniu piersią. Należy dać dziecku szansę na rozwinięcie tolerancji na alergen. Alergię na białka mleka krowiego trudno jest rozpoznać, gdyż jej objawy typowo występującą u noworodków np. kolka.
–Presja wywierana na matki z uwagi na ich sposób odżywiania, nadrozpoznawalność alergii na białka mleka krowiego u niemowląt, zalecanie profilaktycznej diety eliminacyjnej matkom oraz przypisywanie obserwowanych u niemowląt karmionych pokarmem kobiecym dolegliwości (kolki, częsty płacz, zmiany skórne) „błędom dietetycznym” matki mogą przyczyniać się do krótkiego czasu karmienia piersią wskutek częstszej podaży mleka modyfikowanego i rezygnacji z karmienia naturalnego– podkreśliła ekspertka.
Jeśli matka wyeliminuje mleko krowie z diety, dziecko będzie miało niższe stężenia parametrów wpływających na tolerancję mleka krowiego. To też negatywne konsekwencje dla matki. Pogorszy jej się jakość życia, będzie musiała zwracać uwagę na to co je, będzie żyła z poczuciem winy, że przez jej błąd dziecko jest chore.
- Laktacja jest stanem fizjologicznym, ale związanym ze zwiększonym zapotrzebowaniem kalorycznym i na makro- i mikroelementy, zatem zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, dieta matki karmiącej piersią powinna być dietą zbilansowaną, zróżnicowaną, opartą na piramidzie żywienia, celem pokrycia dobowego zapotrzebowania na poszczególne składniki odżywcze i energię– wskazywała specjalistka. Nie ma jednak dowodów na to, że wykluczenie niektórych produktów z diety ciężarnych lub karmiących matek jako środek zapobiegawczy może chronić ich potomstwo przed rozwojem uczulenia na alergeny lub jakiejkolwiek choroby atopowej.
Nieznany jest mechanizm reakcji dziecka, niektóre dzieci reagują fizjologicznie na smak pokarmu, a nie na alergen. Dziecko uczy się smaku i zapachu już jako płód, a potem w trakcie karmienia. Nie ma uniwersalnych zaleceń i nie powinno się rutynowo zalecać unikać spożywania mleka krowiego przez matki karmiące nawet jeśli dziecko ma alergię. Dieta eliminacyjna nie jest rozwiązaniem wszystkich problemów.
“Faktem jest, że alergeny pokarmowe spożywane przez kobiety karmiące piersią często stają się wykrywalne w ich mleku jednak stężenia alergenów pokarmowych mieszczą się w zakresie ng/ml, co oznacza, że spożycie przez niemowlę typowych dawek progowych dla wywołujących ostre reakcje jest prawie niemożliwe. Budzi to wątpliwość, czy ograniczenie diety matki powinno być wdrażane w celu zapobiegania reakcjom alergicznym u dzieci z alergią pokarmową na dany pokarm spożywany przez matkę. Ostre lub opóźnione reakcje alergiczne u niemowląt karmionych wyłącznie piersią są rzadkie.” mówiła dr n. med. Karolina Karcz .
Przeczytaj także: Prof. Czupryniak o lekach przeciwcukrzycowych: niektóre osoby mogą schudnąć nawet 30 kg w ciągu roku
Podstawą leczenia zapalenia skóry jest odpowiednia pielęgnacja. Dieta eliminacyjna u matki nie jest rekomendowana. Nie zaleca się stosowania diety eliminacyjnej przez matkę, jeśli dziecko prezentuje łagodne objawy nietolerancji. Próba eliminacji produktu potencjalnie alergizującego jest do rozważenia w przypadku reakcji o średnim lub wysokim stopniu intensywności.
W aktualnych wytycznych DRACMA podkreślono, że jeśli próba ścisłego wyeliminowania alergenu z diety matki wydaje się uzasadniona, powinna trwać tylko przez 2–4
tygodnie. Następnie powinna zostać rzetelnie zaplanowana próba ponownego wprowadzenia alergenu do diety matki na okres jednego tygodnia w celu ustalenia, czy jego wyeliminowanie jest odpowiedzialne za ustąpienie objawów oraz czy nastąpi nawrót
objawów u niemowlęcia po ponownym wprowadzeniu alergenu do diety przez matkę.
Jeśli ograniczenia żywieniowe nie przynoszą poprawy w ciągu 4 tygodni, matka powinna wrócić do rutynowego sposobu odżywiania
Piśmiennictwo
- Meek JY, Noble L; Section on Breastfeeding. Policy Statement: Breastfeeding and the Use of Human Milk.
Pediatrics. 2022;150(1):e2022057988. doi:10.1542/peds.2022-057988 - ESPGHAN Committee on Nutrition, Agostoni C, Braegger C, et al. Breast-feeding: A commentary by the
ESPGHAN Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2009;49(1):112-125. doi:10.1097/
MPG.0b013e31819f1e05 - Karcz K, Lehman I, Królak-Olejnik B. Foods to Avoid While Breastfeeding? Experiences and Opinions of
Polish Mothers and Healthcare Providers. Nutrients. 2020;12(6):1644. Published 2020 Jun 2. doi:10.3390/
nu12061644 - Karcz K, Lehman I, Królak-Olejnik B. The link between knowledge of the maternal diet and breastfeeding
practices in mothers and health workers in Poland. Int Breastfeed J. 2021;16(1):58. Published 2021 Aug 9.
doi:10.1186/s13006-021-00406-z - Nehring-Gugulska M., Bębenek D., Krauze A., Godyń-Myśliwy Z. Popiel M. Stosowanie diety eliminacyjnej
przez polskie matki karmiące piersią w świetle aktualnej wiedzy. Pediatria po Ddyplomie. 2023; 6: 57-65. - Greer FR, Sicherer SH, Burks AW; American Academy of Pediatrics Committee on Nutrition; American
Academy of Pediatrics Section on Allergy and Immunology. Effects of early nutritional interventions on the
development of atopic disease in infants and children: the role of maternal dietary restriction, breastfeeding,
Materiały konferencyjne CNoL 2024 31
timing of introduction of complementary foods, and hydrolyzed formulas. Pediatrics. 2008;121(1):183-191.
doi:10.1542/peds.2007-3022 - Allen H, Boyle RJ. Dietary management of breastfed children with food allergy. Clin Exp Allergy.
2022;52(1):29-32. doi:10.1111/cea.14073 - Abrams EM, Shaker MS, Chan ES, Brough HA, Greenhawt M. Prevention of food allergy in infancy: the role
of maternal interventions and exposures during pregnancy and lactation. Lancet Child Adolesc Health.
2023;7(5):358-366. doi:10.1016/S2352-4642(22)00349-2 - Halken S, Muraro A, de Silva D, et al. EAACI guideline: Preventing the development of food allergy in infants
and young children (2020 update). Pediatr Allergy Immunol. 2021;32(5):843-858. doi:10.1111/pai.13496 - McWilliam V, Netting MJ, Volders E, Palmer DJ; WAO DRACMA Guideline Group. World Allergy Organization
(WAO) Diagnosis and Rationale for Action against Cow’s Milk Allergy (DRACMA) guidelines update – X –
Breastfeeding a baby with cow’s milk allergy. World Allergy Organ J. 2023;16(11):100830. Published 2023
Nov 3. doi:10.1016/j.waojou.2023.100830 - Gordon M, Biagioli E, Sorrenti M, et al. Dietary modifications for infantile colic. Cochrane Database Syst Rev.
2018;10(10):CD011029. Published 2018 Oct 10. doi:10.1002/14651858.CD011029.pub2 - de Silva D, Halken S, Singh C, Muraro A, Angier E, Arasi S, Arshad H, Beyer K, Boyle R, du Toit G, Eigenmann
P, Grimshaw K, Hoest A, Jones C, Khaleva E, Lack G, Szajewska H, Venter C, Verhasselt V, Roberts G;
European Academy of Allergy, Clinical Immunology Food Allergy, Anaphylaxis Guidelines Group. Preventing
food allergy in infancy and childhood
