Podmioty wykonujące działalność leczniczą mają ustawowy obowiązek podawania do publicznej wiadomości informacji o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych. Przekaz ten, choć informacyjny, nie może przybierać formy reklamy – nawet subtelnej czy pośredniej. Rozróżnienie między informacją a reklamą w ochronie zdrowia budzi jednak liczne wątpliwości praktyczne, gdyż niemal każdy komunikat o usługach medycznych może zostać odebrany jako zachęta do skorzystania z nich. Gdzie zatem przebiega granica pomiędzy prawem pacjenta do rzetelnej informacji a zakazem promowania działalności leczniczej?
Podmiot wykonujący działalność leczniczą podaje do wiadomości publicznej informacje o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych. Treść i forma tych informacji nie mogą mieć cech reklamy. Informacje te w zasadzie zawarte są w regulaminie organizacyjnym podmiotu leczniczego.
Podanie do wiadomości publicznej informacji o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych stanowi dla placówki medycznej obowiązek informacyjny. Jest on spełniony, gdy w lokalu podmiotu leczniczego znajduje się wykaz udzielanych świadczeń zdrowotnych (ich zakres i rodzaj). Chodzi o to, by ułatwić zorientowanie się przez pacjenta w specyfice udzielanych świadczeń zdrowotnych przez konkretny podmiot. Wszystko po to, by pacjent mógł podjąć najkorzystniejszą decyzję o podjęciu leczenia w danej placówce.
Pojęcie reklamy nie jest zdefiniowane.
„reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. (...) Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany”.
Przekazanie informacji tak, by nie nosiły one cech reklamy są trudne do realizacji, gdyż każda reklama zawiera w sobie, poza elementem perswazyjnym, także element informacyjny.
„Cech reklamy nie będzie miała informacja o ilości lekarzy specjalistów z danej dziedziny medycyny czy wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną w danym podmiocie wykonującym działalność leczniczą.”
Placówka medyczna nie może zachęcać pacjentów do skorzystania z udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej, ani posługiwać się zwrotami wartościującymi. Podmiot wykonujący działalność leczniczą nie może informować publicznie o: promocjach, zniżkach, rabatach, wysokiej jakości świadczeń, profesjonalizmie pracowników. Wydaje się, że umieszczenie w treści banera wywieszonego na stadionie sportowym logo podmiotu leczniczego jako sponsora, nie będzie stanowiło reklamy. Z kolei promocja usług medycznych w postaci tzw. “gruponów” może nosić postać reklamy, gdyż celem “gruponu” jest zachęcenie ludzi do skorzystania z usługi.
Przeczytaj także: Zmiany w kodeksie pracy realne tylko na papierze?
Wręczanie bonów rabatowych choć stanowi reklamę, gdyż celem jest zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do skorzystania z usługi, a tym samym zwiększenie sprzedaży, to jednak działania takie są skierowane wyłącznie bezpośrednio do konkretnych osób (tj. bez podawania do publicznej wiadomości, iż placówka oferuje takie bony)- nie są więc objęte zakazem. Zakaz reklamy dotyczy informacji skierowanej do nieokreślonego odbiorcy, działania adresowane do określonego kręgu odbiorców – mimo ich charakteru perswazyjnego, nakłaniającego – nie są zakazane.
Pamiętać też trzeba, że w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych nie mogą być świadczone usługi pogrzebowe oraz prowadzona ich reklama.
Patronat merytoryczny: KMITA Kancelaria
Źródła:
Ustawa o działalności leczniczej
Ciechorski Jan, Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz
Grzegorczyk Filip (red.), Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz
Dercz Maciej, Rek Tomasz, Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz, wyd. III
Wyrok Sądu Najwyższego z 2.10.2007 r., II CSK 289/07, LEX nr 341805
wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08
